جانشين خدا در زمين مى‌شمارد و به او نويد مى‌دهد كه آفريدگار جهان، سراسر جهان آفرينش را در اختيار انسان گذارده و به وى موهبتها و نيروها و استعدادهائى عنايت فرموده است تا از عهده تسخير و بهره‌بردارى از مواهب آفرينش برآيد و رموز و اسرار آن را، مكشوف دارد.

اين حقيقت در قرآن چنين آمده است: (وَ إِذْ قٰالَ رَبُّكَ لِلْمَلاٰئِكَةِ إِنِّي جٰاعِلٌ فِي اَلْأَرْضِ خَلِيفَةً قٰالُوا أَ تَجْعَلُ فِيهٰا مَنْ يُفْسِدُ فِيهٰا وَ يَسْفِكُ اَلدِّمٰاءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ قٰالَ إِنِّي أَعْلَمُ مٰا لاٰ تَعْلَمُونَ)١(آنگاه كه پروردگار به ملائكه گفت: من در روى زمين خليفه‌اى قرار خواهم داد. گفتند: كسى را اين چنين افتخار مى‌بخشى كه در زمين فساد كند و خونها بريزد، ما تسبيح و تقديس تو مى‌كنيم.

خداوند در پاسخ آنان فرمود: من مى‌دانم آنچه را كه شما از آن آگاه نيستيد).

و در جاى ديگر مى‌گويد: (وَ لَقَدْ كَرَّمْنٰا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْنٰاهُمْ فِي اَلْبَرِّ وَ اَلْبَحْرِ وَ رَزَقْنٰاهُمْ مِنَ اَلطَّيِّبٰاتِ وَ فَضَّلْنٰاهُمْ عَلىٰ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنٰا تَفْضِيلاً) [٢] (ما به تحقيق كرامت داديم به فرزندان آدم و آنان را در خشكى و دريا حمل نموديم و ارزاق آنان را، از پاكيزه‌ترين چيزها آماده كرديم و بر بيشتر آنچه آفريديم آنان را برترى بخشيديم).

و باز انسانها را چنين مى‌ستايد: (وَ سَخَّرَ لَكُمْ مٰا فِي اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِي اَلْأَرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيٰاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ) [٣] (و آنچه را كه در آسمانها آفريده شده و هم آنچه را كه در زمين است بر توده شما انسانها مسخر گردانيد و اين امر، خود شامل نشانه‌ها و اسرارى از آفرينش براى گروه متفكران است).

و در اين كرامت و شرافت ذاتى، همه را يكسان در نظر گرفته و هر فردى را كه واجد معنى انسانيت است شايسته چنين كرامت با عظمتى دانسته و اختلافات اعتبارى و عنصرى را ملغى شمرده است. پيامبر اكرم (ص) در يكى از پيامهاى تاريخى خود به صراحت چنين اعلام داشت:

«همه شما انسانها از آدم هستيد و آدم از خاك آفريده شده، هيچ گونه برترى براى عنصر عربى بر نژاد عجمى نيست مگر به پرهيزكارى و وارستگى معنوى».

[١] بقره: ٣٠

[٢] اسراء: ٧٠.

[٣] جاثيه: ١٣.