فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٥٦ - ٢ اصل مشاركت و تعاون در مسائل بين المللى

بين المللى بدون همكارى و تعاون چگونه مى‌تواند جامه عمل به خود بپوشد. مسائل سياسى، اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى بشر آن قدر به هم مرتبط و آميخته است كه به اقدام مشترك نياز مبرم دارد. اقدام مشترك جز از طريق مشاركت و تعاون بين المللى امكان‌پذير نيست.

مشكلات جهانى به اندازه‌اى است كه جز با نيروى حاصل از مشاركت و تعاون ملتها قابل حل نيست، و همان قدر كه همكارى و تعاون بين المللى از تفاهم بين ملتها نشأت مى‌گيرد، به همان اندازه هم مى‌تواند در توسعه تفاهم مؤثر باشد.

قرآن ضمن تأكيد بر اصل تعاون و مشاركت كه يك اصل عقلائى پذيرفته شده در جوامع بشرى است و منطبق با منطق زندگى مى‌باشد، با مشخص كردن محور اصلى آن، قلمرو وسيعى را براى مشاركت و تعاون باز نموده و آن را به صورت صددرصد انسانى مطرح كرده است:

(وَ تَعٰاوَنُوا عَلَى اَلْبِرِّ وَ اَلتَّقْوىٰ وَ لاٰ تَعٰاوَنُوا عَلَى اَلْإِثْمِ وَ اَلْعُدْوٰانِ) ١ (بر نيكى و تقوى همكارى و هميارى نمائيد و بر محور گناه و تجاوز تعاون و مشاركت ننمائيد).

اين نوع تبيين از تعاون، از يكسو افقهاى جديدى را براى همكارى و تعاون باز مى‌كند و از سوى ديگر از سوء استفاده از اين نيروى عظيم بالقوه بشرى در راه فساد و تباهى جلوگيرى مى‌نمايد.

تعاون به معنى كمك متقابل است كه در ترجمه فارسى از آن به همكارى يا هميارى تعبير مى‌شود، و مشاركت به معنى سهيم شدن دو جانبه در انجام يك مسئوليت است.

با يك مثال مفهوم تعاون و مشاركت را بررسى مى‌كنيم:

يارى رساندن به ملتى ستمديده و در بند اسارت (از نظر سياسى) و كمك به ملتى محروم و فقير و استثمار شده (از نظر اقتصادى) در رفع نيازهاى ضرورى آن ملت يك نوع عمل پسنديده است، ولى به آن اعانت، يعنى كمك يك طرفه گفته مى‌شود و گاه اين عمل با مشكلات و موانع و صرف نيرو و وقت و شرايط زيادى امكان‌پذير مى‌باشد. اما اگر آن ملت ستمديده و دربند و اين ملت محروم و فقير

[١] . مائده: ٢.