ديگر يونان و نيز شهرهاى فنيقيه و كلده، هر كدام كشورى مستقل و برخوردار از حاكميت و دولت بودند، امروز نيز در جهان، كشورهاى بسيار كوچكى وجود دارد كه گاه مساحت اراضى آن از ٥ كيلومتر مربع تجاوز نمى‌كند.

به طور مثال جزيره «پيكترن» با مساحت تقريبى ٥ كيلومتر مربع و با ٧٥ نفر سكنه، كشور به شمار مى‌رود. و نرو (بر وزن هلو) كه يك جزيره آتش‌فشان با مساحتى در حدود ٢٢ كيلومتر مربع مى‌باشد از سال ١٩٦٨ م. به استقلال رسيده و يك كشور جمهورى است. و كشور ميدوى با ٥ كيلومتر مربع و ٢ هزار نفر جمعيت، و جمهورى نائورو با ٢٢ كيلومتر مربع و ٨ هزار نفر جمعيت، و كشور نورفك با ٣٦ كيلومتر مربع مساحت و ٢ هزار نفر جمعيت، و كشور انكوئيلا با مساحتى برابر ٩١ كيلومتر مربع و ٦٦٠٠ نفر جمعيت و جزائر ساموآى شرقى با ١٩٧ كيلومتر مربع وسعت و جمعيتى در حدود ٣١ هزار نفر داراى فرماندار انتخابى و توسط رؤساى قبايل اداره مى‌شود و جمهورى مالت با وسعت ٣١٥ كيلومتر و جمعيتى در حدود ٣٦٠ هزار نفر كشورى مستقل و از سال ١٩٦٤ م. به عضويت سازمان ملل متحد درآمده است و گرانادا با ٣٤٤ كيلومتر وسعت و ١٠٠ هزار نفر جمعيت از سال ١٩٧٤ م. به عضويت سازمان ملل متحد درآمده است و بالاخره كشور اميرنشين ليشتنشتاين بين سويس و اتريش به مساحت ١٦٠ كيلومتر مربع از سال ١٨٦٦ م. به استقلال دست يافته است.

اكنون با مقايسه كشورهاى نامبرده با شهر كوچكى از ايران مانند آستانه با وسعت ٣٥٦ كيلومتر مربع در استان گيلان مى‌توان مساحت جغرافيايى اين كشورها را به خوبى تصور كرد و قدر مشتركى را در انطباق مفهوم كشور، بين شوروى با ٢٢ ميليون كيلومتر مربع وسعت و ٢٦٥ ميليون نفر جمعيت و نائورو با ٢٢ كيلومتر مربع و ٨ هزار نفر جمعيت كه هر دو داراى قانون اساسى و رژيم جمهورى و مستقل هستند به دست آورد.

حال با چنين قياسى بر آنيم كه وضع سياسى سرزمينهائى را مورد بحث قرار دهيم كه در عصر بعثت پيامبر اسلام به ويژه در جزيرة العرب و مجاور آن توسط رؤساى قبايل و حكام و زمامدارانى اداره مى‌شدند.