[١]* فاصطَحَبا فَلَم یَزالا مُقیمَینِ مَعَ قَومِهِما. و مَضَی یُونُسُ عَلَی وجهِهِ مُغاضِبًا لِرَبِّهِ؛ فَکانَ مِن قِصَّتِهِ ما أخبَرَ اللهُ بِهِ فی کِتابِهِ إلَی قَولِهِ‌: (فَآمَنُوا فَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ).٥

قالَ أبوعُبَیدَةَ: قُلتُ لِأبی‌جَعفَرٍ علیه السّلام: کَم کانَ غابَ یُونُسُ عَن قَومِهِ حَتَّی رَجَعَ إلَیهِم بِالنُّبُوَّةِ و الرِّسالَةِ فامَنُوا بِهِ و صَدَّقُوهُ؟

قالَ: ”أربَعَةَ أسابیعَ؛ سَبعًا مِنها فی ذَهابِهِ إلَی البَحرِ و سَبعًا مِنها فی رُجُوعِهِ إلَی قَومِهِ.“

فَقُلتُ لَهُ: و ما هَذِهِ الأسابیعُ، شُهُورٌ أو أیّامٌ أو ساعاتٌ؟

فَقالَ: ”یا باعُبَیدَةُ! إنَّ العَذابَ أتاهُم یَومَ الأربِعاءِ فی النِّصفِ مِن شَوّالٍ و صُرِفَ عَنهُم مِن یَومِهِم ذَلِکَ فانطَلَقَ یُونُسُ مُغاضِبًا فَمَضَی یَومَ الخَمیسِ سَبعَةَ أیّامٍ فی مَسیرِهِ إلَی البَحرِ و سَبعَةَ أیّامٍ فی بَطنِ الحُوتِ و سَبعَةَ أیّامٍ تَحتَ الشَّجَرِ بِالعَراءِ و سَبعَةَ أیّامٍ فی‌ رُجُوعِهِ إلَی قَومِهِ؛ فَکانَ ذَهابُهُ و رُجُوعُهُ مَسیرَةَ ثمانیة [ثَمانٍ] و عِشرینَ یَومًا. ثُمَّ أتاهُم فآمَنُوا بِهِ و صَدَّقُوهُ و اتَّبَعُوهُ؛ فَلِذَلِکَ قالَ اللهُ‌:

(فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهَا إِيمَانُهَا إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ)٦.“»

ترجمه:

«از أبی‌عبیده حَذّاء، از امام باقر در بعضی کتب أمیرالمؤمنین علیهما السّلام، از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم، از جبرائیل روایت است که:

خداوند یونس بن متّی را به سوی قومش در سنّ سی سالگی مبعوث فرمود. او مردی بود که خشم و غضب بر او عارض می‌گشت، و بر قومش کم صبر بود و با آنان کمتر مدارا و مماشات می‌نمود، و از تحمّل سنگینی بار نبوّت و أعلام آن عاجز بود، و نسبت به تحمّل آن همچون بچّه شتری که طاقت تحمّل بار سنگین ندارد ضعیف و ناتوان بود، و در بین قومش سی و سه سال سکنی گزید و آنان را به ایمان به خدا و تصدیق و گرویدن به او و تبعیّت و پیروی کردن از او دعوت نمود؛ امّا هیچ کس از قومش ایمان نیاورد و پیروی ننمود مگر دو مرد که اسم یکی از آنها روبیل و دیگری تنوخا بود.

روبیل از اهل بیتِ علم و نبوّت و حکمت بود و از قدیم‌الأیّام و قبل از اینکه خداوند یونس بن متّی را به نبوّت مبعوث کند با او مصاحبت و مرافقت داشت، و تنوخا مردی بود مستضعف، عابد، زاهد، مجدّ و مصمّم در امر عبادت، و (بر خلاف روبیل) دارای علم و حکمت نبود. روبیل صاحب گوسفندانی بود که آنها را به چرا می‌برد و روزی خود را از آنها تأمین می‌کرد، و تنوخا *