مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٧٧ - شروط چهاردهگانه برای قاری قرآن
و فی روایة أُخری قال أمیرالمؤمنین علیهالسّلام: «الترتیل حِفظُ الوُقُوفِ و أداءُ الحُرُوفِ.»[١]
نهم:إذا مرّ بآیةِ تسبیحٍ أو تکبیرٍ سَبَّح أو کَبَّر.[٢]
دهم:إذا مرّ بآیةِ دعاءٍ أو استغفارٍ دَعا و استغفر.[٣]
یازدهم:[یقول] عند الفراغ من کل سورة: صَدَق الله العلیُّ العظیم و بَلَّغَ رسولُهُ الکریمُ. اَللَهمّ انفَعْنا و بارِکْ لَنا فیه و الحمد للّه ربّ العالمین.[٤]
دوازدهم: متوجّه باشد که کلام خداست و بشر از آوردن او عاجز است.
سیزدهم: تعظیم نماید متکلّم را, و خود را مخاطب در پیشگاه حضرت احدیّت بداند.
[١]* گفته است: (وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا) ”و قرآن را به کیفیّت ترتیل بخوان!“ مراد از ترتیل کدام است؟
حضرت فرمود: أمیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرموده است: ”یعنی آن را خوب و واضح و روشن بخوان، و مانند خواندن شعر که به سرعت میخوانند مخوان که درهم پیچیده شود و معنایش مفهوم نشود؛ و نیز مانند دانههای شنریزه و رَمل آن را منتشر و متفرّق مکن که جمعش مشکل باشد و بدین جهت نیز معنایش مفهوم نشود. ولیکن طوری بخوانید که با آن دلهای سخت و قلوب قاسیه خودتان را به فزع و دهشت افکنید و به وحشت اندازید, و وقتی قرآن میخوانید قصد و نیّت شما آن نباشد که به آخر سوره برسید.“
زیرا اینگونه خواندن، توجّه را از روی خود آیات برمیدارد و متوجّه به اتمام سوره میکند. شما باید آیات را طوری بخوانید که روی هر آیه نظر اصلی خود را دوخته، و بهره کامل خود را بردارید، و سپس به آیه دیگر روید. و در صورتی که مقصد شما تمام کردن سوره باشد، این معنی حاصل نخواهد شد.»
[٣٤٩]ـ بحار الأنوار، ج ٦٤، ص ٣٢٣؛ التفسیر الصافی، ج ١، ص ٧١. ترجمه:
«ترتیل عبارت است از رعایت کردن وقفها و أداء حروف.» (محقّق)
[٢] و ٣ـ تفسیر المعین، ج ٣، ص ١٧٤٤:
«فإذا مرّ بآیة تسبیحٍ و تکبیرٍ سبحّ و کبّر، و إذا مرّ بآیة دعاءٍ و استغفارٍ دعا و استغفر.»
[٣]
[٤]ـ أطیب البیان فی تفسیرالقرآن، ج ١، ص ٣٤.