(وَلَوْلَا أَنْ يَكُونَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً لَجَعَلْنَا لِمَنْ يَكْفُرُ بِالرَّحْمَنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفًا مِنْ فِضَّةٍ وَمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُونَ * وَلِبُيُوتِهِمْ أَبْوَابًا وَسُرُرًا عَلَيْهَا يَتَّكِئُونَ * وَزُخْرُفًا وَإِنْ كُلُّ ذَلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ).[١]

زهد به معنای اتّخاذ رهبانیّت نیست

حیات دنیا در مقابل آن زهد از نعم دنیاست، و معنی زهد آن نیست که انسان رهبانیّت اتّخاذ کند؛ بلکه آن است که نسبت به مامضی تأسّف نخورده و نسبت بما یأتی حسرت نداشته باشد.

نهج البلاغه:

«الزُّهدُ کُلُّهُ بَینَ کَلِمَتَینِ مِنَ القرآن، قالَ اللهُ سُبحانَهُ: (لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ) و مَن لَم یَأسَ عَلَی الماضِی و لَم یَفرَح بِالآتِی فَقَد أخَذَ الزُّهدَ بِطَرَفَیه.»‌[٢]

حدیثی شیوا در خواری دنیا

در بحار وارد است که: «خداوند هنگامی که زمین را خلق کرد، زمین به خود

[١]* آخرت برای او هیچ بهره و نصیبى نیست‌.» (محقّق)

[٥٨٤]ـ سوره الزّخرف (٤٣) آیه ٣٣ إلی ٣٥. نور ملکوت قرآن، ج ٤، ص ١٩٥:

«و اگر سنّت ما بر این نبود که جمیع مردم امّت واحدى باشند، تحقیقاً ما براى آنانکه به خداى رحمان کفر ورزیده‌اند، براى خانه‌هایشان سقف‌هائى از نقره و پلّه‌هائى از نقره قرار مى‌دادیم که از آن پلّه‌ها بالا روند. * و براى خانه‌هایشان درهاى نقره‌اى مى‌ساختیم، و تخت‌هائى که بر آنها بنشینند و تکیه زنند. * و براى آن خانه‌ها از هر گونه طلاجات و زینت‌هاى گوناگون قرار مى‌دادیم. ولیکن تمام این زینت‌هاى گوناگون نیست مگر تمتّع و بهره‌یابى موقّتى از حیات و زندگى پست و پایین دنیوى، و آخرت در نزد پروردگار تو از آنِ پرهیزگاران است.»

[٢]ـ نهج البلاغة (عبده) ج ٤، ص ٢٣٨؛ معاد شناسى، ج ‌٢، ص ٦٤:

«خداوند حقیقت زهد را بین دو کلمه در قرآن مجید بیان فرموده است؛ و آن این است که: ”تأسّف نخورید بر آنچه از دست شما رفته است، و خوشحال نشوید به آنچه به شما داده می‌شود.“ پس کسى که بر امور گذشته تأسّف نخورد و بر امور آینده که به او داده می‌شود مسرور و خوشحال نگردد، حقیقت زهد را به دو جانبش گرفته است.»