[١]* بِدینِ أهلِ البادیَةِ و النِّساءِ! قِفوا عَلَى ظَواهِرِ الشَّریعَةِ، و إیّاکُم و التَّعَمُّقَ إلَى المَعانى الدَّقیقَةِ! أى فإنّه لَیسَ هناکَ مَن یَفهَمها.‌“

ـ انتهى.» ـ پایان متن منقول از الله شناسی.

* سوره التّغابن (٦٤) آیه ٢.

جهت اطّلاع بیشتر راجع به مفهوم این حدیث شریف به الله شناسی، ج ١، ص ١٩٩ مراجعه شود. (محقّق)

[٢٥]ـ معادشناسی (طبع اوّل) ج ٨، ص ٢٨١، تعلیقه:

«این حقیر در مدّت بیست سال پیش از این، مطلب جالب توجّهى را که از اینشتین براى این‌جانب نقل کرده بودند، به‌خاطر داشتم، و در این موقع مناسب دیدم آن مطلب را در اینجا بیاورم. ناقل آن داستان جناب محترم دانشمند گرامى و سرور عزیز، آقاى احمد انصارى ـ زید توفیقُه ـ فرزند ارشد حضرت آیه الحقّ و الیقین جمال العارفین مرحوم آیه الله حاج شیخ محمّد جواد انصارى همدانى ـ رضوان الله علیه ـ است، و موضوع آن قضیّه، آرزو و تمنّاى اینشتین بر اطّلاع بر زبان پارسى و کتب ملاّى رومى و حافظ شیرازى است؛ آنان که بر شناخت قدرت بزرگ جارى و محیط بر موجودات عالم دست پیدا کرده بودند.

و براى نقل این مهم، پیام شفاهى براى ایشان فرستادم تا عین ترجمه عبارت کلام اینشتین را براى حقیر مرقوم فرمایند. ایشان نیز بزرگوارانه نامه مفصّلى مرقوم داشته‌اند که ما عین آن عبارات را که راجع به موضوع ماست در اینجا مى‌آوریم:

گرامى پیک شفاهى آن جناب در خصوص تقدیم ترجمه کتاب The World as I see it به حقیر ابلاغ گردید. بنده سعى کردم جهت امتثال اوامر جناب‌عالى عین ترجمه را نسخه‌بردارى و تقدیم نمایم؛ متاسّفانه هر چه گشتم پیدا نشد. لذا با عرض پوزش‌طلبى آنچه در ذهن باقیمانده بود نوشتم؛ امید است مورد قبول قرار گیرد.

همان‌طور که به استحضار رسیده مؤلّف این کتاب، آلبرت اینشتین بوده و یک جلد آن، مقارن ایامى که بنده در دانشگاه بودم (حدود تقریباً سى سال قبل) به دست بنده رسید. این کتاب در کتابخانه آمریکائی‌ها، واقع در خیابان نادرى تهران مورد علاقه شدید حقیر قرار گرفت. چون اجازه نمى‌دادند کتابى بیرون برده شود، لذا در همان کتابخانه دست به ترجمه آن زدم و قریب سى صفحه آن را ترجمه نمود ـ اصل کتاب به قطع تقریباً جیبى بود و نزدیک ١٥٠ صفحه *