مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٩٧ - علل انحراف و به گمراهی کشیده شدن مردمان اندلس

مسلمین نقشه‌ها ریختند و ایجاد مدارس نمودند و تفرّج‌گاه‌های عمومی مجانی ترتیب داده و در آن دختران مسیحی حرکت می‌کردند و ورود را برای مسلمین آزاد گذاشتند. در همان سال چهار مدرسه بزرگ به خرج دوک‌ونیز در قرناطه تشکیل شد که اطفال مسلمین در آنها مجانی می‌رفتند و در تحت تأثیر آنها واقع می‌شدند.

براق بن عمّار در این‌حال یک نفر از پطرک‌ها ـکه شیل نام داشتـ در مجلس او را به شجاعت نام می‌برد. مالک گفت: چه نمونه از شجاعت دارد؟ براق گفت: او را امتحان کن. مالک گفت: تو با او مبارزه کن اگر تو بر او غالب آمدی برای رسوایی او کافی است و اگر او غالب آمد من او را در زمرۀ افسران سپاهم قرار خواهم داد. براق که در نهایت شجاعت در مبارزه بود، عمداً خود را شکست داد. مالک متأثّر شد ولی چون وعده داده بود، شیل را از افسران سپاه خود قرار داد.

علل انحراف و به گمراهی کشیده شدن مردمان اندلس

به نام آزادی تجارت، کشتی‌های شراب را در اندلس وارد کردند و جوانان مسلمین را مست نمودند. حتّی یک نفر از کشیشان تمامی انگور تاکستان‌های قرطبه را پیش خرید و شراب آن را قسم خورد جز به دانش‌آموزان مسلمان به دیگری نفروشد، و جوان‌های مسلمین بدین محبّت کشیش، فال نیک‌بختی می‌زدند. در نتیجه می‌خوارگی که تا آن زمان نزد مسلمین اقبح اعمال بود امری عادی گشت ـمخصوصاً برای محصّلین روشن‌فکرـ و کسی که از خوردن آن اجتناب می‌کرد او را خرمقدّس می‌گفتند.

مسلمانان وقار و متانت اسلامی خود را از دست داده، مست و جزء طبقه شیک وآلامد[١] درآمدند.

جوانان می‌خواره، خود را منوّ‌رالفکر دانسته و روحیات پدران پیر خود را تمسخر می‌کردند.

[١]ـ فرهنگ فارسی میعن: «باب روز، مد روز.»