مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٠٠ - اعتراف فطری همه موجودات بر خدای واحد

این اعتراف فطری بر خدای واحد نه تنها در انسان است، در تمام حیوانات بلکه [در] نبات و جماد هم یافت می‌گردد؛ منتهی انسان به واسطه معصیت و اتّباع شهوات از خدا با لسان قال منحرف می‌شود، ولیکن آنها چون معصیت ندارند لسان قال و حال آنها یکی است.

در اینکه حیوانات و نباتات و جمادات با لسان حال تسبیح می‌کنند شکّی نیست؛ قال الله:

( يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ).[١]

* * *

* * *

و قول صحیح آن است که بگوییم: هر یک با لسان قال هم تسبیح می‌کنند، منتهی لسان قال آنها مانند بشر و حیوان نیست که خروج هوا از ریه و برخورد با تار و فضای دهان باشد:

(أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ

[١]ـ سوره الجمعة (٦٢) آیه ١. ترجمه:

«تسبیح و تقدیس خداوند را بجای می‌آورد آنچه در آسمان‌هاست و آنچه در زمین است‌؛ خدایی که پادشاه است و پاک و عزیز و حکیم است‌.» (محقّق)

[٢]ـ خ ل: «و فی».

[٣]ـ الأغانی، ج ٤، ص ٢٣٨، (قاله ابوالعتاهیة). نور ملکوت قرآن، ج ‌٤، ص ٧٤:

«در هر چیزی از او نشانه‌ای است، که دلالت می‌کند بر آنکه او یگانه است‌.»

[٤]ـ مثنوی صفات العاشقین، هلالی جغتای، در صفت توحید حضرت باری عزّ اسمه: