جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٤٨ - غزل ١٩٩ رسيد مژده كه ايام غم نخواهد ماند

خواجه با اين بيان تقاضاى ديدار مژده داده شده دوست را نموده و مى گويد:

خورشيد زرّينى كه در آسمان لاجوردى طلوع و غروب مى كند، همه موجودات را با زر افشانيش از نور خود بهره‌مند مى سازد و گويا با زبانِ حال مى گويد: اگر همه مرا ياد مى كنند به سبب نكويى كردن به آنهاست و اگر شما هم چنين باشيد ايشان از شما نيز به نيكى ياد مى كنند.

كنايه از اينكه: اى دوست! مضايقه مكن و مرا از رحمتهاى خاصّت كه فرموده‌اى: «إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ»[١]: (همانا رحمت الهى به نيكوكاران نزديك است.) بهره‌مند ساز؛ كه نيكى نيكان به جا خواهند ماند؛ كه:

١٤٢٧

«أَلْبَذْلُ يَكْسِبُ الْحَمْدَ.»

[٢]: (بخشش، سپاس را به دنبال دارد.)، و نيز:

١٤٢٨

«نَيْلُ الْمَآثِرِ بَبَذْلِ الْمَكارِمِ.»

[٣]: (رسيدن به آثار ستوده، با بذل جود و كرم حاصل مى شود.) به گفته خواجه در جايى:

خواجه در اين بيت نيز با اين بيان تقاضاى ديدار مى نمايد و در واقع مى‌خواهد بگويد: اين عالم و آنچه در اوست نمى ماند و همه فانى و نابود خواهند.

[١] - اعراف: ٥٦.

[٢] - غرر و درر موضوعى، باب البذل، ص ٣١.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب البذل، ص ٣٢.

[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣، ص ٣٩.