جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٩٠ - غزل ١٩١ دلى كه غيب نمايست و جام جم دارد

عَلَيْهِ وَآلِهِ) قال لى: يا بُنَىَّ! إِنّكَ سَتُساقُ إِلَى العِراقِ ... وَإِنَّكَ تُسْتَشْهَدُ بِها، وَيَسْتَشْهِدُ مَعَكَ جَماعَةٌ مِنْ أَصْحابِكَ لا يَجِدُونَ أَلَمَ مَسِّ الْحَديدِ.»

[١]: (همانا رسول خدا ٦ به من فرمود: پسر عزيزم! تو به زودى رهسپار عراق مى شوى ... و در آنجا به شهادت مى رسى، و گروهى از يارانت نيز كه درد تماس آهن [شمشيرها] را احساس نمى كنند، با تو به شهادت مى رسند.).

خواجه هم در اين بيت مى خواهد بگويد: تحمّل و پايدارى در برابر ناملايمات كار هر كسى نيست. اين، بندگان خاص و مخلَصين (به فتح لام- عاشقان ودلباختگانِ دوست هستند كه تاب تحمّل آن ناملايمات را دارند و بلكه به استقبال آن مى روند. به گفته خواجه در جايى:

از اين دو بيت نمى توان فهميد كه خواجه آن را به چه منظور فرموده است، امّا.

[١] - بحارالانوار، ج ٤٥، ص ٨٠، روايت ٦.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٠٥، ص ٢٣٧.