جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٩٢ - غزل ١٩١ دلى كه غيب نمايست و جام جم دارد

هيچ سالكى آگاه نيست دوست چه كسى را در حرمِ ديدارش مى پذيرد وكيست كه محرمِ دل مى شود و معرفت نَفْس پيدا مى كند تا در حرم دوست راه يابد؛ لذا قصّه مخوان و مگو كه من به حرم ديدار دوست راه يافته‌ام، بلكه بايد به كارِ خود مشغول باشيم تا ببينيم يار كه را مى خواهد و ميلش با كيست.

به اين همه، نبايد به خود نااميدى راه داد، و به گفته خواجه در جايى:

لذا در بيت بعد مى گويد:

گمان مى كردم مجرّد شده و محرم حرم يار گشته و به مقصد راه يافته‌ام، امّا صبح هنگام كه عنايتها و نسيمهاى قدسى و نفحات جان فزاى دوست وزيدن گرفت، به اشتباه و نقص خود پى برده و دانستم تا بكلّى از خويش رها نشده و كارم تمام نگردد، لياقت ديدار يار و محرم حريمش شدن را نخواهم داشت.

در جايى مى گويد:

حال:.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٦٦، ص ٢١٣.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٣٣، ص ١٩١.