ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٤ - فتنه اى كه در دوران زمامدارى امير المؤمنين بوجود آمده بود

تعهد برين كه از شناخت واقعى انسان شروع مى شود و در انسان شدن ايفاء مى گردد .
( أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لا يُفْتَنُونَ . وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ الله الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ ) [١] .
( آيا مردم گمان مى كنند كه به حال خود واگذار شوند كه بگويند : ما ايمان آورديم و مورد آزمايش قرار نگيرند . ما مردمانى را پيش از آنان آزمايش كرديم ، تا راستگويان و دروغگويان در [ صفحهء هستى كه جلوه گاه ] علم خداوندى است ، منعكس گردند ) .
با نظر به امثال اين آيات روشن مى شود كه فتنه داراى جنبهء مثبتى مى باشد كه خداوند آن را بخود نسبت مى دهد .
( وَاعْلَمُوا أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَأَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ ) [٢] .
( و بدانيد كه اموال و فرزندان شما وسيله هايى براى آزمايشند ) .
( كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً وَإِلَيْنا تُرْجَعُونَ ) [٣] .
( همهء نفوس طعم مرگ را خواهند چشيد و شما را با شرّ و خير به آزمايش مى كشيم و به سوى ما خواهيد برگشت ) .
( وَاخْتارَ مُوسى قَوْمَه سَبْعِينَ رَجُلًا لِمِيقاتِنا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قالَ رَبِّ ) [٤] .
( [ خداوندا ، اين حادثه ] نيست مگر آزمايشگرى تو ، با اين حادثه كسى را [ كه خود را در مجراى مشيت تو آمادهء ضلالت ساخته است ] گمراه ميكنى و كسى را [ كه خود را در مجراى مشيت تو آمادهء هدايت كرده است ] هدايت مى نمائى ) .

[١] العنكبوت آيهء ٢ و ٣ .
[٢] الانفال آيهء ٢٨ .
[٣] الانبياء آيهء ٣٥ .
[٤] الاعراف آيهء ١٥٥ .