ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨٥ - مسئلهء دوم - عوامل بروز فتنه ها

مسئلهء دوم - گروه پاكدلان پاك انديش
مسئلهء دوم - گروه پاكدلان پاك انديش اين گروه را كسانى تشكيل مى دهند كه از محاصرهء خودخواهى نجات پيدا كرده ، در بارهء صلاح و فساد جامعه بىتفاوت نبوده همان اهميت حياتى را براى اوضاع جامعه قائلند كه براى جان عزيز خود . انديشه‌هاى اينان با طهارت قلب آبيارى مى شود ، هر واحد و قضيه اى كه بعنوان حلقه اى از زنجير انديشه شان قرار مى گيرد ، به وسيلهء فعاليّتهاى پاك صيقلى مى گردد .
تفاوت اين گروه با روشنفكران در اينست كه روشنفكران با احساس تعهدى كه دارند ، در مقابل فتنه‌ها بيكار و بىتفاوت ننشسته ، دست به تكاپو مى برند و راه را براى خروج مردم از ابهامى كه از اختلاط حق و باطل فضاى جامعه را گرفته است ، هموار مى سازند ، در صورتى كه گروه پاكدلان پاك انديش اگر دست به فعاليت مطابق احساس تعهد برين بزنند ، داخل گروه روشنفكران مى باشند و دستهء مستقلى را تشكيل نمى دهند . و اگر بهمان پاكدلى و پاك انديشى كفايت كنند ، مردمى هستند كه تنها در فكر نجات خويشتن از لجن فتنه‌ها مى باشند .
تفاوت اين گروه با روشنفكران همان تفاوت عابد و عالم است كه سعدى بيان كرده است :
< شعر > صاحبدلى به مدرسه آمد ز خانقاه بشكست عهد صحبت اهل طريق را گفتم ميان عابد و عالم چه فرق بود تا اختيار كردى از آن اين فريق را گفت آن گليم خويش بدر مى برد ز موج وين جهد مى كند كه بگيرد غريق را < / شعر > مسئلهء سوم - گروه سودجويان
مسئلهء سوم - گروه سودجويان كه از جويندگان سود مادى گرفته تا عاشقان « من هستم » را شامل مى شود فتنه و آشوب براى گروه سودجويان عاليترين آرمان زندگى است كه جامعه را مانند رودخانهء گلآلود ببينند و تور ماهىگيرى خود را بكار بيندازند . اين گروه كه خدا جوامع بشرى را از شر آنها نجات بدهد ، حتى اگر بدانند كه اگر جويبار انديشه‌ها و وجدان و تعقلشان گلآلود شود ، مى توانند بيك سود پشيز ظاهرى برسند ، حاضرند تمام سطوح درون خود را گل آلود كنند و محو بسازند . پس موضع