ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٤٠ - پنج - از خود براى خود برخوردار شويد

كنار رودخانه اى زندگى مى كنند كه در موقع جريان سيل از آن رودخانه براى مساكن آن مردم ويرانىها ببار مى آورد . در اين گونه دستورات بدانجهت كه دليل ضرورت را همراه خود دارد ، نيازى به دانستن وضع درونى صادر كنندهء دستور وجود ندارد .
حالت دوم - اينست كه كذب و خلاف واقع بودن دستور با قرائن و شواهد كافى ثابت شده است ، مسلم است كه در اين حالت هم احتياجى به شناخت وضع درونى صادر كنندهء دستور در اين مورد وجود ندارد .
حالت سوم - دستوراتى است كه صادر مى گردد ، ولى قرائن و شواهد روشن و قطعى براى مطابق يا مخالف واقع بودن آن دستورات وجود ندارد .
در اين حالات ضامن صحت و واقعيت داشتن دستورات ، خود شخص يا مقام صادر كنندهء دستور است . اگر صادر كنندهء دستور خود ايمان به صحت و واقعيت دستورى كه صادر كرده است ، داشته باشد ، شخصيت با ايمان و منضبط وى مى تواند زمينهء ايمان و انضباط مردم را در بارهء دستور صادر شده آماده نمايد و اگر خود صادر كنندهء دستور ، ايمان و انضباطى در بارهء آن دستور نداشته باشد ، طرز گفتار و كردار و هدفگيريها و تناقضاتى كه در آنها بوجود خواهد آمد ، توانائى سازندگى ايمان و انضباط در ديگران را از او سلب خواهد كرد . به اضافهء اين كه انسانى كه قدرت انضباط نفس خود را دارا بوده باشد ، اصل بنيادين بوجود آوردن انضباط در ديگران را بدست آورده است ، زيرا امكان مديريت و منضبط ساختن يك نفس در تمام استعدادها و ابعاد مثبت و منفى كه دارد ، مساوى امكان مديريت و منضبط ساختن همهء نفوس انسانى است و توفيق به عمل خارجى و عينى احتياج به ابزار و وسائل مناسب دارد . نهايت امر اينست كه وسعت و عمق ميدان كارى كه در بارهء بوجود آوردن انضباط ميان مردم لازم است ، بايستى به اطلاعات و كوششهاى خود وسعت و عمق ببخشد .