ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٦٢ - نگاهى به &#١٧١ حقوق حيوانات در اسلام &#١٨٧

١٧ - هر گونه آزار حيوان ممنوع است ، مانند گذاشتن بار سنگين بر پشتش ، و اجبار حيوان به حركت سريع كه موجب اذيت حيوان بوده باشد .
و زدن حيوان بيش از اندازهء احتياج .
١٨ - دشنام و لعنت به حيوان و زدن به صورت آن ممنوع است .
( امير المؤمنين ( ع ) فرموده است : خدا لعنت كنندهء حيوان را لعنت ميكند . ) [١] ١٩ - زدن در موقع رم كردن حيوان به اندازهء احتياج جايز است ، ولى زدن در موقع لغزيدن حيوان ممنوع است .
٢٠ - شكار حيوانات براى تفريح و بدون احتياج حرام است [٢] بهمين جهت سفر كسى كه براى تفريح به شكار مى رود ، سفرش معصيت است و بايد نماز را تمام بخواند .
٢١ - وادار كردن حيوانات به جنگ با يكديگر مكروه است .
٢٢ - شكار جوجهء پرندگان در آشيانه مادامى كه به پرواز درنيامده است ، حرام است ، زيرا جوجه در آشيانه در پناه خدا است . [٣] ٢٣ - در مواردى كه وسيلهء حيات به يكى از چند حيوان كفايت كند ، بطورى كه يكى از آنها با آن وسيله مى تواند نجات پيدا كند و بقيه هلاك خواهند شد .
مانند اين كه مقدارى آب داريم كه فقط يكى از حيوانات را مى تواند نجات بدهد . اين فرض بر دو گونه است : ١ - حيوانات از همه جهات حياتى مساوى مى باشند ، در اين صورت مكلف در بكار بردن وسيلهء حيات براى ادامهء زندگى هر يك از حيوانات كه داراى جهات حياتى مساوى هستند ، مخير است .
٢ - حيوانات از همه جهات مساوى نبوده باشند ، مانند سگ غير مضر

[١] . مواد ١٧ ، ١٨ ، ١٩ از كتاب وسايل الشيعه ج ٨ ص ٣٥٠ ، ٣٥٣ ، ٣٥٦ چاپ تهران
[٢] . مأخذ مزبور ، ص ٣٦١ .
[٣] . مأخذ مزبور ، ج ١٦ ص ٢٤١ .