با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤٨ - ٦ - شهادت عمر بن على(ع)

اى زجر، اى زجر به عمر نزديك شو، شايد كه امروز در سَقَر جاى‌گيرى، در بدترين مكانها و در زبانه‌هاى آتش جاى‌گيرى، چرا كه تو كفر ورزيده‌اى، اى بدترين انسانها!

سپس به قاتل برادرش، زجر، حمله كرد، و آنگاه به سوى دشمن روى آورد و آنان را به سختى از دم شمشير مى‌گذراند؛ و آن قدر جنگيد تا كشته شد. [١]

آيا عمر در واقعه طف كشته شد؟

داودى مى‌نويسد: «عمر از همراهى با برادرش، حسين (ع)، سر باز زد و با او به كربلا نرفت؛ و اين روايت كه مى‌گويد وى در كربلا حضور يافت درست نيست. وى در سن ٧٧ و به قولى ٧٥ سالگى در ينبع [٢] در گذشت. [٣]

ابن سعد در طبقات گويد: «عمر أكبر ... و مادرش صهباء بنت ربيعه ... تغلب بن وائل است.

صهبا اسير بود كه به وسيله خالد بن وليد در هنگام غارت بنى تغلب در ناحيه عين التمر دستگير شد ...» [٤]

خليفه بن خياط در حوادث سال ٦٧ مى‌نويسد: «واقعه مذار و قتل عمر بن على بن ابى طالب در اين سال روى داد.» [٥]

در روايتهايى كه به عدم قتل ايشان با امام حسين (ع) تصريح دارد، مى‌بينيم كه ابن شهر آشوب با كمال صراحت وى را در زمره كسانى از فرزندان على (ع) كه در كربلا همراه امام حسين (ع) به شهادت رسيده‌اند ذكر مى‌كند. اما هيچ روايت مهم و كهنى اين موضوع را تأييد نمى‌كند. البته بر پژوهشگران آگاه پوشيده نيست كه كتاب مناقب از خطاهاى تاريخى و رجالى تهى نيست.

مرحوم شيخ قمى مى‌نويسد: «ميان مورّخان و سيره نويسان چنين مشهور است كه عمر همراه برادرش حسين در طف حضور نيافت.» [٦]

[١] تسلية المجالس، ج ٢، ص ٣٠٦؛ و ر. ك: مقتل الحسين (ع)، خوارزمى، ج ٢، ص ٣٣.

[٢] حموى در معجم البلدان (ج ٥، ص ٢٨٤) مى‌نويسد: «ينبع در ابتداى وادى عقيق در مدينه واقع است.»

[٣] عمدة الطالب. ص ٣٣٩؛ و ر. ك: السلسلة العلويه، ص ٩٦.

[٤] الطبقات الكبرى، ج ٥، ص ١١٧.

[٥] تاريخ خليفه بن خياط، ص ١٦٥.

[٦] نفس المهموم، ص ٣٢٨.