باشد. وى در باب ذكر اولاد اميرالمؤمنين (ع) مى‌نويسد: «و محمد الاصغر، ملقب به ابوبكر و عبيداللَّه كه هر دو در طف به همراه برادرشان حسين (ع) كشته شدند. مادر اين دو، ليلى بنت مسعود دارمى است.» [١]

همچنين شيخ طبرسى در ذكر اولاد اميرالمؤمنين (ع) مى‌نويسد: «و محمد أصغر ملقب به ابى بكر و عبيداللَّه كه هر دو با برادرشان در كربلا به شهادت رسيدند، مادرشان ليلى بنت مسعود دارميه است.» [٢]

اربلى نيز در كشف الغمه به نقل از شيخ مفيد از طبرسى و مفيد تبعيت كرده است. [٣]

مرحوم مظفر تصريح دارد به اينكه او از شهيدان طفّ است. [٤]

قلقشندى نيز قائل به همين مطلب است [٥] مزّى در ذكر اولاد امام امير المؤمنين (ع) گويد:

«و گفته مى‌شود كه عبيداللَّه ملقب به ابو على در كربلا كشته شد.» [٦]

در تاريخ خليفه آمده است كه او به همراه حسين (ع) كشته شد و مادرش رباب بنت امرى‌ء القيس بود. [٧]

در زيارت رجبيه آمده است: «السلام على عبيداللَّه بن اميرالمؤمنين (ع)». [٨]

اما ابوالفرج اصفهانى در مقاتل الطالبيين مى‌نويسد: «... از پدرش نقل مى‌كند: اينكه مى‌گويند عبيداللَّه بن على همراه حسين (ع) كشته شد، خطاست. عبيداللَّه در جنگ مدار كشته شد [٩] و ياران مختار بن ابى عبيده او را كشتند. و من او را در مدار ديدم.» [١٠]

[١] الارشاد، ج ١، ص ٣٥٤؛ و در المعارف (ص ٢١٠) آمده است: ليلى بنت مسعود بن خالد نهشلى.

[٢] تاج المواليد، ضمن المجموعة النفيسه، ص ٩٥.

[٣] كشف الغمه، ج ٢، ص ٦٦.

[٤] بطل العلقمى، ج ١، ص ٣٠٣.

[٥] مآثر الانافه، ص ١١٨.

[٦] تهذيب الكمال، ج ٢٠، ص ٤٧٩.

[٧] تاريخ خليفه، ص ١٤٥. طرفه اينكه گفته مى‌شود مادرش رباب بنت امرى‌ء القيس است و اين را هيچ كس نگفته است، چرا كه مطابق مشهور وى مادر عبداللَّه شيرخوار بوده است.

[٨] بحار، ج ١٠١، ص ٣٣٩.

[٩] مدار به فتح ميم اسم مكان است از دار يدور: مكانى است در حجاز در سرزمين عدوان يا غدانه. (ر. ك: معجم البلدان، ج ٥، ص ٧٤).

[١٠] مقاتل الطالبيين، ص ٩٢. مسعودى اندلسى، انساب العرب، ص ٢٣٠. در اثبات الوصيه ص ١٣١، ابن قتيبه در المعارف، ص ٤٠١، اعرجى در مناهل الضرب فى انساب العرب، ابن طقطقى در الاصيلى فى انساب الطالبيين، ص ٥٧، ابن عماد در شذرات الذهب، ج ٨٦ ص ٧٥ و تاريخ اهل البيت، ص ٩٨ و ربيعى دمشقى در تاريخ مولد العلماء و وفياتهم، ج ١، ص ١٧٢ نوشته‌اند كه عبيداللَّه ياد شده در واقعه طف در كربلا كشته نشد.

ابن فندق در لباب الانساب (ج ١، ص ٣٩٧) نوشته است كه عبيداللَّه بن على بن ابى طالب در سن حدود پنجاه سالگى و به دست ابن حريث كشته شد.

مصعب زبيرى در نسب قريش (ص ٤٣) گويد: «پس از چيره شدن مختار بر كوفه، عبيداللَّه بن على نزد وى آمد، ولى آنچه را كه دوست مى‌داشت نزد او نيافت. پنداشته‌اند كه مختار به وى گفت: رياست اين كار ما با مردى است كه در اين كار سلاح نمى‌كشد، اما اگر تو بخواهى برايت سلاح مى‌كشم. در آن صورت اگر تو رئيس ما باشى سلاح به حال تو زيانى ندارد و ما با تو بيعت مى‌كنيم. آنگاه عبيداللَّه از نزد او عازم بصره شد و در آنجا گروهى را بر خود گرد آورد. سپس مصعب در پى او فرستاد و عبيداللَّه نزد وى آمد و پيوسته آنجا بود تا آن كه مصعب بر ضد مختار قيام كرد. آنگاه محمد بن اشعث بن قيس كندى به حضور او رسيد ... پس عبيداللَّه همراه پيش قراولان مصعب به او پيوست. ياران مختار او را شناختند و محمد را كشتند. عبيداللَّه را نيز در تاريكى شب به قتل رساندند.»