با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨ - ١ - طف يا طفوف

ديگر نام‌هاى كربلا

نام‌هاى ديگرى نيز وجود دارد كه بر سرزمين قتلگاه حسين (ع) اطلاق مى‌گردد. برخى از آنها از باب اطلاق كل بر جزء بر كربلا اطلاق مى‌شود، مانند طفّ؛ برخى ديگر نام روستاهاى نزديك كربلا است كه بر اين شهر اطلاق شده و شايد از باب ارتباط نزديكى و همسايگى باشد، مانند نينوا يا غاضريه. برخى نيز نامهايى است كه بر اثر گذشت زمان بر كربلا اطلاق شده و در زبان روايت نيز آمده است؛ مانند عمورا. مهم‌ترين اين نام‌ها به شرح زير است:

١- طفّ يا طفوف‌

از مكانهايى كه اعراب از قديم در نزديك كربلا مى‌شناختند «طفّ» است. ياقوت حموى گويد: طفّ در لغت به معناى زمين‌هاى مشرف عربستان بر ريف (سرزمين سبز) عراق است. اصمعى گويد: از آن رو طفّ ناميده شده كه به ريف نزديك است ... ابوسعيد گويد: طف ناميده شده، چون بر عراق مشرف است ... طف زمينى است از ناحيه كوفه در راه خشكى كه حسين بن على (ع) در آنجا كشته شد؛ و آن سرزمين صحرايى است نزديك ريف و چند چشمه آب در آن جارى است، از جمله: صيد، قطقطانه، رهيمه، عين جمل و مانند اينها. اين چشمه‌ها به مأموران پادگان‌هاى واقع در پشت خندق شاپور تعلّق داشت. مأموران اين خندق را ميان خود و اعراب و ديگران كنده بودند؛ چون روز ذى‌قار فرا رسيد و خداوند اعراب را به وسيله پيامبرش پيروزى بخشيد، چند حلقه از آن چاه‌ها را پر كردند؛ و برخى از آنها در دست ايرانيان باقى ماند. پس از آن هنگامى كه مسلمانان به سوى حيره پيشروى كردند، ايرانيان همه آن چاه‌ها را كه در دستشان بود پر كردند و گريختند و آنها كه در دست اعراب بود، باقى ماند ... پس از آن كه قادسيه و مداين نيز فتح شد، زمين‌هاى اين چشمه‌ها كه ايرانيان از آنجا جلاى وطن كردند، به دست مسلمانان افتاد.

ابو دهبل جمحى، در رثاى حسين (ع) و آنان كه همراه او كشته شدند، گويد: