تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٣ - موارد حمد و سپاسگزارى

آزادى انسان به صورتى مستحكم خلاصه شده است.

/ ٨٣ از آنجا كه خدا را نامهاى نيكو است و حرّيت آدمى به وسيله آنها تضمين مى‌شود، بايد پرستيدن بتهايى را كه جز خدا مى‌پرستيم كنار بگذاريم، چه متّصف به هيچ يك از صفاتى كه براى خدا ذكر كرديم نيستند، و نه پروردگارند و نه رحمان و نه مالك روز پاداش.

[٦] هنگامى كه بتهاى خاموش (همچون سنگ) يا ناطق (همچون كسانى كه جز خدا پرستش مى‌شوند) را كنار مى‌گذاريم، بر راه راست و مستقيم قرار گرفته‌ايم.

ولى تحقّق يافتن استقامت راه چندان آسان نيست، بدان سبب كه رهايى يافتن از چنگ اصنام و بتان بسيار دشوار است. و بر انسان است كه در برابر خود هدف دشوارى همچون استقامت را قرار دهد و به آن در زندگى صورت تحقق بخشد، كه اين تحقق يافتن دشوار پس از عبور از سه مرحله صورتپذير خواهد شد

مرحله نخستين: تصميم گرفتن بر استقامت است. و اين تصميم گرفتن زمانى به درستى مى‌تواند عملى شود كه آدمى بداند كه در زندگى راههاى گوناگونى وجود دارد كه از آنها نمى‌تواند به هدفهاى مورد آرزوى خود برسد، و اين كه تنها يك راه است كه او را به هدفش مى‌رساند. بايد بداند كه شناسايى اين راه و پيش رفتن در آن از امورى است كه براى دست يافتن به آن لازم است هر چه مى‌تواند بكوشد، و از نعمتهاى ارزانى داشته به توسط خدا بر او نيست، و مثلا همچون نعمت چشم داشتن نيست كه نوزاد با آن به دنيا مى‌آيد، لذا دعا مى‌كنيم و از خدا مى‌خواهيم كه ما را به راه راست و استقامت برساند

«اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‌- ما را به راه راست هدايت كن.» و اين دعا دليل بر آن است كه خدا استقامت را به كسى مى‌بخشد كه آن را از او بخواهد.

[٧] و گاه استقامت جنبه دايمى بودن ندارد، از آن روى كه طوفانهاى شهوات و امواج فشارهاى اجتماعى و موانع نفسانى وسوسه‌هاى شيطانى همان‌گونه‌