تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٧ - شرح آيات

چيزى نياز ندارد و چيزها قائم و ايستاده به او است و هيچ چيز از او بى‌نياز نيست. و در اين جا قرآن خدا را به ميانجيگرى دو صفت (الحى- القيوم) به ياد ما مى‌آورد، و بعضى از مظاهر اين دو صفت را بيان مى‌كند و مى‌گويد

«الْحَيُّ الْقَيُّومُ‌- زنده قائم به خويش.» پس از مظاهر صفت زنده بى‌نيازى او از چرت و خواب است

«لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ‌- چرت زدن و خوابيدن به او راه ندارد.»/ ٤٤٣ از مظاهر زنده اين است كه پروردگار ما قدرت گسترده دارد و مالك هر چيز است و فرمان و خواست يا مشيّت او در هر چيز روان است، چرا كه

«لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ‌- هر چه در آسمانها و در زمين است از آن او است،» و از همين روى از هر كس بى‌نياز است.

«مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ‌- چه كس مى‌تواند بى‌اذن و فرمان وى در نزد او شفاعت و ميانجيگرى كند.» پس كسى نمى‌تواند خدا را بر كارى مجبور كند، بلكه تنها مى‌تواند از او بخواهد، كه اگر خدا خواسته باشد اين خواهش را برآورده مى‌سازد، و اگر نخواهد چنين نمى‌كند.

شاهان زمين، در استيلاى خود بر مردم، به مجموعه‌اى از صاحبان نفوذ اعتماد مى‌كنند، و اينان از وابستگان به خود در نزد شاه به شفاعت مى‌پردازند؛ ولى هيچ كس، حتى پيامبران و فرستادگان خدا و ملائكه مقرب او در كار كسى دخالت ندارند و چيزى جز بندگان محترم نيستند.

و از مظاهر نام زنده، علم خدا است به هر چيز، و برترى او از اين كه عقلها بتواند به آستانه او بالا رود.

«يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ‌- آنچه را كه پيش رو و پشت سر دارند مى‌داند،» و علم واسع خدا همه كرانه‌هاى بشر را فرامى‌گيرد،