تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩٥ - پيمان خدا با بنى اسراييل

و اين تعاون با يكديگر عليه ديگران.

«بِالْإِثْمِ‌- به گناهكارى،» كه عمل بد مخصوص به خود شخص است،/ ١٩٤ «وَ الْعُدْوانِ‌- و دست درازى.» كه كارى مايه زيان رساندن به ديگران است مى‌انجامد، يعنى اعمال شما هم به خودتان زيان مى‌رساند و هم به ديگران.

ولى اين ستمها و تجاوزها به حق و شايسته بر آنها وارد نمى‌شود، بلكه برخاسته از تعصب قبيله‌اى يا از اختلافات داخلى باطل است، و اين بدان سبب است كه آنان در صورتى كه اينان در معرض يك دشمن خارجى قرار مى‌گرفتند، آماده يارى كردن به ايشان بودند. پس اگر واقعا مجرم و گناهكار بودند، به چه دليل از آنان دفاع مى‌كنند؟

قرآن، اين انديشه نژادى و قبيله‌اى را محكوم مى‌كند كه مى‌گويد: من و برادرم عليه پسر عمويم، و من و برادر و پسر عمويم عليه دشمنم. و مى‌گويد

«وَ إِنْ يَأْتُوكُمْ أُسارى‌ تُفادُوهُمْ وَ هُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْراجُهُمْ‌- و اگر كسانى از شما اسير شوند، فديه دهيد و آنان را بازگيريد، و بيرون راندن ايشان بر شما حرام است.» و سپس بيان مى‌كند كه اين نوع تفكّر نه متكى بر ارزشها بلكه متكى بر هواهاى نفسانى است.

«أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ‌- آيا به پاره‌اى از كتاب ايمان آورده‌ايد و به پاره‌اى ديگر كافر شده‌ايد؟» سپس از نتايج طبيعى اين گونه تفكر نژادى گزينشى با ما سخن مى‌گويد كه از دين تنها چيزى را برمى‌گزينيد كه سازگار با هواى نفس باشد و مى‌گويد

«فَما جَزاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُرَدُّونَ إِلى‌ أَشَدِّ الْعَذابِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ‌- آيا پاداش كسى از شما كه چنين كند، جز خوارى در دنيا چيست؟ و روز قيامت به‌