تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥١ - نوشتن دين

/ ٤٨٠ به همين سبب لازم است به جاى يك مرد دو زن گواه شوند، تا فراموشكارى يكى به وسيله ديگرى جبران شود

«أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَكِّرَ إِحْداهُمَا الْأُخْرى‌- تا اگر يكى از آن دو زن فراموش كند، ديگرى به يادش آرد،» و چون از گواهان بخواهند كه براى اداى شهادت حاضر شوند، بايد حضور يابند، چه ممكن است با اين حاضر نشدن حقّى ضايع شود.

«وَ لا يَأْبَ الشُّهَداءُ إِذا ما دُعُوا- و چون گواهان را بخوانند، نبايد از آمدن خوددارى كنند.» و لازم است دين خود را، چه كم باشد چه زياد، و تاريخ پرداخت آن را بنويسد

«وَ لا تَسْئَمُوا أَنْ تَكْتُبُوهُ صَغِيراً أَوْ كَبِيراً إِلى‌ أَجَلِهِ‌- و از نوشتن مقدار دين و تعيين مدت، خواه كوچك باشد يا بزرگ، دلگير نشويد،» چه بدون نوشتن ممكن است نزاع پيش آيد، و نزاع هر اندازه هم كوچك باشد از لحاظ تأثير و زيان بزرگ است و به اين گونه كارهاى نيك آسيب مى‌رساند.

«ذلِكُمْ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ وَ أَقْوَمُ لِلشَّهادَةِ وَ أَدْنى‌ أَلَّا تَرْتابُوا- اين براى شما در نزد خدا بهتر و عادلانه‌تر، و براى آگهى استوارتر و به اين كه شك و ترديد نكنيد نزديكتر است.» پس خدا اين را دوست دارد، بدان جهت كه از خوردن مال حرام جلوگيرى مى‌كند، و كار گواهى دادن را آسان مى‌سازد، چرا كه متن نوشته شده دليلى نيرومند بر حقّانيّت است و به همين سبب از شيوع شك و ترديد در اجتماع اسلامى جلوگيرى مى‌كند، و نيز از بى‌اعتمادى كه در متزلزل ساختن معاملات بازرگانى سهمى دارد ممانعت به عمل مى‌آورد.

«إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً حاضِرَةً تُدِيرُونَها بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَلَّا تَكْتُبُوها- مگر آنكه بازرگانى حاضر و نقدى باشد كه دست به دست مى‌كنيد، كه بر شما باكى نيست كه آن را ننويسيد.»