تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥ - قرآن در آيات قرآن

/ ١٥

قرآن در آيات قرآن‌

پيش از آغاز كردن به تفسير قرآن حكيم، ناگزير از پرداختن به بحثهايى تمهيدى و مقدماتى هستيم كه در آنها از كيفيت تدبر در آيات قرآن سخن خواهيم گفت، و در واقع بيان كننده روشى است كه نويسنده در تفسير قرآن از آن پيروى كرده است.

و پيش از هر چيز اين پرسش را طرح مى‌كنيم كه قرآن چيست؟ و چرا فهم آدمى از احاطه پيدا كردن بر ابعاد قرآن حكيم ناتوان است؟

قرآن براى يك نسل يا يك قرن نازل نشده، بلكه كلام بزرگ خدا است كه با زمان از روزى كه خدا آن را ايجاد كرده تا روزى كه خود وارث زمين و هر كه بر آن است مى‌شود، امتداد پيدا مى‌كند. و با بشريت از روز فرود آمدن آن از آسمان به عنوان پايان دهنده به رسالتهاى خدا تا روز برانگيخته شدن آنان امتداد داشته است.

بنا بر اين كتابى است كه همه را فرامى‌گيرد و هيچ كس فراگيرنده آن نيست.

و چون آدمى تكامل پيدا مى‌كند، ناگزير قرآن در برابر او باقى مى‌ماند بى‌آنكه هر اندازه هم كه از لحاظ پيشرفت تمدن و سير كردن در آفاق شناخت و معرفت به جلو رفته باشد، بتواند به تمام آن دسترسى پيدا كند؛ و اگر عقل محدود بشرى از احاطه يافتن به جميع اسرار قرآن عاجز بماند،/ ١٦ آيا زبان و لغت آدمى ناتوان نخواهد ماند؟ هنگامى كه قرآن به توصيف خود مى‌پردازد، افقهايى از شناخت در