تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٩ - راعنا و انظرنا

مى‌دهيم: شيخ طبرسى (ره) مى‌گويد: مراعات و محافظت و مراقبت همه در معنى نظاير يكديگرند. و عكس مراعات «اغفال» است، و «رعى اللَّه فلانا» يعنى خدا او را حفظ كرد و «رعيت له حقا فيمن خلف» يعنى حق و عهد او را در مورد چيزى كه با من خلاف عهد كرده بود مراعات كردم، و «ارعيته سمعى» يعنى به سخنان او گوش فرا دادم. و جمع راعى «رعاء» است و «رعاة» و «رعيان». و هر كس ولى و سرپرست قومى باشد «راعى» ايشان است و آنان «رعيّت او»، و «المرعى» از مردم كسى است كه فرمان مى‌برد و «الرّاعى» سائس و مدير است و «استرعاه اللَّه» يعنى خدا او را به جانشينى رسالت بر مردم رسانيد. و «الارعاء» به معنى حرمت كسى را نگاه داشتن است؛ و اسم آن الرعوى و الرعياء است، و «راعنى سمعك» يعنى به من گوش فرا دار. [١٠] من مى‌گويم: از كاربردهاى كلمه معلوم مى‌شود كه در آن اهتمام از «حفظ» شديدتر است، و تا حدى از «مراقبت» كمتر؛ راعى يعنى چراننده گوسفند يا چوپان تنها آن را حفظ نمى‌كند بلكه به آنچه مربوط به آن مى‌شود اهتمام مى‌ورزد، و به همين گونه رئيس و سائس يك سرزمين كمال اهتمام را در حق رعيّت خود مبذول مى‌دارد. و در آن صورت كه «حفظ» جلوگيرى از خطر درباره شخص يا چيز محفوظ شده است، «رعايت» به معنى جلب منفعت نيز هست، بلكه لفظ «مراعات» و «رعايت» چون در ارتباط ميان امير و مأمور يا حاكم و محكوم به كار بود، به معنى سبك كردن قانون و آسان كردن آن است. اما كلمه «انظرنا»

شيخ طبرسى درباره آن گفته است: «و نظرت الرجل أنظره نظرة» به معنى انتظار او را كشيدم و چشم به راه او بودم است. [١١] فخر رازى گفته است: و اما در «و انظرنا» چند وجه است: يكى از آنها

اين كه از «نظره»/ ٢٢٦ يعنى «انتظره» آمده است؛ و خداى تعالى گفته است