إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٣٥ - فصل آيا اخبار علاجيه، شامل موارد جمع عرفى هم مىشود يا نه؟

التخاطب، و بذلك‌ [١] ينقدح وجه القول الثانى(١).

(١)- « [٢] اگر كسى ادعا نمايد، قدر متيقن از اطلاقات سؤال‌ها و جواب‌ها غير موارد جمع عرفى است‌ [٣] و با وجود قدر متيقن نمى‌توان به اطلاق الفاظ تمسك نمود، پاسخ ما اين است كه ادعاى مذكور، جزاف و بدون وجه است زيرا قدر متيقن در مقام تخاطب، مانع تمسك به اطلاق خطاب مى‌شود نه قدر متيقن خارجى‌ [٤] و الا هر مطلقى داراى قدر متيقن خارجى هست پس نبايد به اطلاقش تمسك نمود به عبارت ديگر: ما هم قبول داريم كه غير موارد جمع عرفى، قدر متيقن خارجى سؤالات و جواب‌ها هست اما اينكه غير موارد جمع عرفى، قدر متيقن در مقام تخاطب و قرينه‌اى برخلاف اطلاق باشد، ممنوع است».

اما بيان قدر متيقن در مقام تخاطب و قدر متيقن خارجى‌ [٥]: «قدر متيقن بر دوگونه است:

الف: قدر متيقن در غير مقام تخاطب‌ [٦]: هر كلى و مطلقى داراى يك قدر متيقن در

[١]اى: بالاشكال الذى ذكره بقوله «و يشكل بان مساعدة العرف ... الخ» ينقدح وجه القول الثانى و هو التعميم و اجراء الترجيح و التخيير مطلقا و لو فى موارد الجمع العرفى. و محصل وجه هذا القول هو:

شمول اطلاق اخبار العلاج لمورد الجمع العرفى و عدم صلاحية الانصراف الى غير موارد الجمع العرفى لتقييد اطلاقها لكون التيقن خارجيا غير مستند الى التخاطب و الانفهام من اللفظ كما مر آنفا. ر. ك:

منتهى الدراية ٨/ ٢٤٣.

[٢]آنچه داخل گيومه قرار دارد، متن شرح كفايه، مرحوم حاج شيخ عبد الكريم خوئينى با اندكى تغيير در بعضى از كلمات مى‌باشد. ر. ك: ٢/ ٣١٩.

[٣]يعنى: قدر متيقن، همان مواردى است كه بين دو دليل، تناقض يا تضاد حقيقى باشد- امكان جمع عرفى نباشد.

[٤]به زودى در همين بحث به توضيح قدر متيقن خارجى و قدر متيقن در مقام تخاطب مى‌پردازيم.

[٥]مطلبى را از ايضاح الكفاية جلد سوّم براى شما نقل مى‌كنيم.

[٦]كتيقن العادل من قوله «اكرم عالما» او تيقن الماء الطاهر من قوله «جئنى بماء» ... ر. ك:

عناية الاصول ٢/ ٣٦٩.