إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٢٢ - تقدم استصحاب بر قرعه
دليله، لوهن عمومها و قوة عمومه، كما أشرنا إليه آنفا [١]، و الحمد للّه أولا و آخرا، و صلى اللّه على محمد و آله باطنا و ظاهرا(١).
«بلا وجه» مىباشد مگر به وجه «دور» يعنى: بنا بر امكان دور مىتواند مخصص شود پس وجه غير «دورى» ندارد و بديهى است كه تخصص بر تخصيص، مقدم است.
(١)جواب: دليل استصحاب هم رافع موضوع قرعه هست همچنان كه قرعه، رافع شك است- تنزيلا- زيرا ظاهر دليل قرعه- القرعة لكل امر مشكل- اين است كه آن شىء، مطلق و بجميع عناوينش مشكل و مشتبه باشد ولى شىء مشكوكى كه حالت سابقه متيقنه دارد گرچه بهعنوان اولى و حكم واقعى، مشكوك، مشكل و مشتبه است لكن به عنوان ثانوى كه مشمول دليل استصحاب و داراى حالت سابقه متيقنه هست، حكم و وضع او مشكل و مشتبه نيست و نسبت به دليل قرعه، تخصص است نه تخصيص زيرا قرعه براى امرى جعل شده كه مطلقا و بجميع عناوين، مشكل و مشتبه باشد. «و بالجمله» چون عموم دليل قرعه به جهت كثرت مخصصات وارده برآن، موهون است- به خلاف دليل استصحاب- و مقدم شدن هريك بر ديگرى موجب تخصص است نه تخصيص و هر دو صلاحيت دارند كه موضوع ديگرى را رفع نمايند و هر دو حكم ظاهرى و «فى الجملة» كاشف از واقع هستند لذا دليل استصحاب به جهت قوت دلالت و اظهريتش بر دليل قرعه، مقدم است.
[١]اللهم الا ان يلتزم بما اشرنا اليه آنفا بانه لا يمكن اجتماعهما فى مورد اصلا فان مورد الاستصحاب هو الشبهات البدوية و مورد القرعة هو العلم بالحكم مع تردد موضوعه بين المتباينين. ر.
ك: شرح كفاية الاصول مرحوم حاج شيخ عبد الحسين رشتى ٢/ ٣١٠.