إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٨٣ - اخبار ترجيح

لازم به ذكر است كه بعضى از مرجحات منصوصه، عبارتند از: «مخالفت با عامه»، «موافقت با كتاب و سنت»، «شهرت»، «اعدليت، افقهيت و اورعيت راوى» و امثال آن‌ها.

تذكر: مرجحات منصوص در روايات «كمّا» و «كيفا» مختلف است.

توضيح ذلك: مقصود از اختلاف كمّى، اين است كه تمام مرجحات در تمام اخبار، ذكر نشده مثلا روايتى يك مرجح را ذكر نموده و روايت ديگر، دو مرجح و در روايت سوم، مثلا پنج مرجح، ذكر شده.

مقصود از اختلاف «كيفى» هم اين است كه: ترتيب ذكر مرجحات در اخبار ترجيح، مختلف است مثلا يك روايت، ترجيح به سبب شهرت را بر ترجيح به صفات راوى، مقدم داشته‌ [١] و در روايت‌ [٢] ديگر، عكس آن آمده.

خلاصه: مرجحاتى كه در روايات ذكر شده به حسب تقدم و تأخر، مختلف است و مشخص نيست كداميك از آن مرجحات در مقام ترجيح بر ديگرى مقدم است.

مثال: فرض كنيد: يك خبر، موافق مشهور است اما راوى آن، اعدل نيست لكن با خبرى معارض شده كه خلاف مشهور است ولى راوى آن اعدل است كه در فرض مذكور، معلوم نيست كداميك بر ديگرى مقدم است.

نتيجه: اختلاف كمّى و كيفى اخبار، موجب اختلاف انظار و تشتت اقوال شده كه اينك به ذكر اقوال مى‌پردازيم:

احدها: وجوب الترجيح بخصوص المزايا المنصوصة.

ثانيها: وجوب الترجيح بمطلق المزايا- و ان لم تكن منصوصة- الموجبة لقرب احد

[١]مانند مرفوعه زراره- كه بزودى متن روايت را نقل مى‌كنيم.

[٢]مانند مقبوله عمر بن حنظله- كه بزودى متن روايت را نقل مى‌كنيم.