إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٣١ - فصل آيا اخبار علاجيه، شامل موارد جمع عرفى هم مىشود يا نه؟

تذكر: مصنف قدّس سرّه اخبار [١] دالّ بر ترجيح را نپذيرفتند و قائل به تخيير شدند.

سؤال: آيا احكامى را كه اخبار علاجيه بيان كرده- از وجوب ترجيح يا تخيير- شامل موارد جمع عرفى هم مى‌شود يا نه به عبارت ديگر: آيا در موارد جمع عرفى، مانند عام و خاص بايد به وسيله خاص، عام را تخصيص زد و نبايد قائل به تخيير يا وجوب ترجيح شد؟

جواب: «مشهور» اين است كه اخبار علاجيه، شامل موارد جمع عرفى نمى‌شود و در موارد مذكور از نظر عرف تبعيت مى‌كنيم- مثلا بين عام و خاص، جمع و به هر دو عمل مى‌كنيم.

سؤال: به چه دليل، مشهور مى‌گويند اخبار علاجيه شامل موارد جمع عرفى نيست؟

جواب: الف: ظهور اخبار علاجيه «سؤالا و جوابا [٢]» در موارد تعارض است كه عرف در آن موارد از فهم مراد، عاجز و متحير است- از حكم چنان مواردى سؤال شده و ائمه عليهم السّلام هم حكم همان موارد را بيان نموده‌اند.

به عبارت ديگر: تخيير يا ترجيح‌ [٣] در موارد «تحيّر» است مثلا يك دليل مى‌گويد نماز جمعه در عصر غيبت، واجب است لكن دليل ديگر مى‌گويد حرام است، در اين نوع، فروض است كه عرف، متحير مى‌ماند كه وظيفه‌اش عمل به كدام خبر است، نه در آن مواردى كه با جمع بين دو دليل، مراد متكلم را

[١]همان اخبار ترجيح كه مشروحا نقل و نقد نموديم.- ر. ك: صفحه: ١٨٥.

[٢]اى سؤال الرواة عما اذا ورد جبران متعارضان و جواب الائمة «عليهم السلام» عن ذلك بالعلاج ترجيحا او تخييرا. ر. ك: الوصول الى كفاية الاصول ٥/ ٣٣٢.

[٣]كه از اخبار علاجيه استفاده كرده‌اند.