موسوعة من حياة المستبصرين
(١)
١٣ ص
(٢)
١٥ ص
(٣)
٢٠ ص
(٤)
٢٩ ص
(٥)
٣٤ ص
(٦)
٤٠ ص
(٧)
٤٤ ص
(٨)
٤٨ ص
(٩)
٥١ ص
(١٠)
٥٨ ص
(١١)
٦٢ ص
(١٢)
٦٧ ص
(١٣)
٧١ ص
(١٤)
٧٤ ص
(١٥)
٧٧ ص
(١٦)
٨٣ ص
(١٧)
٩٠ ص
(١٨)
٩٧ ص
(١٩)
١٠٢ ص
(٢٠)
١٠٣ ص
(٢١)
١١٠ ص
(٢٢)
١١٤ ص
(٢٣)
١١٩ ص
(٢٤)
١٢٣ ص
(٢٥)
١٢٦ ص
(٢٦)
١٣٠ ص
(٢٧)
١٣٢ ص
(٢٨)
١٣٥ ص
(٢٩)
١٤١ ص
(٣٠)
١٤٦ ص
(٣١)
١٤٩ ص
(٣٢)
١٥٣ ص
(٣٣)
١٥٨ ص
(٣٤)
١٦١ ص
(٣٥)
١٧٦ ص
(٣٦)
١٧٩ ص
(٣٧)
١٨٤ ص
(٣٨)
١٩٠ ص
(٣٩)
١٩٧ ص
(٤٠)
٢٠٠ ص
(٤١)
٢٠٦ ص
(٤٢)
٢١١ ص
(٤٣)
٢١٦ ص
(٤٤)
٢١٩ ص
(٤٥)
٢٢٢ ص
(٤٦)
٢٢٦ ص
(٤٧)
٢٣٠ ص
(٤٨)
٢٣٤ ص
(٤٩)
٢٣٧ ص
(٥٠)
٢٤٠ ص
(٥١)
٢٥٠ ص
(٥٢)
٢٥٣ ص
(٥٣)
٢٥٦ ص
(٥٤)
٢٥٩ ص
(٥٥)
٢٦٢ ص
(٥٦)
٢٦٤ ص
(٥٧)
٢٦٨ ص
(٥٨)
٢٧٠ ص
(٥٩)
٢٧٣ ص
(٦٠)
٢٧٥ ص
(٦١)
٢٧٨ ص
(٦٢)
٢٨٠ ص
(٦٣)
٢٨٣ ص
(٦٤)
٢٩٥ ص
(٦٥)
٢٩٨ ص
(٦٦)
٣٠٦ ص
(٦٧)
٣٠٩ ص
(٦٨)
٣١٢ ص
(٦٩)
٣١٥ ص
(٧٠)
٣١٩ ص
(٧١)
٣٢٢ ص
(٧٢)
٣٢٨ ص
(٧٣)
٣٣١ ص
(٧٤)
٣٣٧ ص
(٧٥)
٣٤١ ص
(٧٦)
٣٤٦ ص
(٧٧)
٣٥٠ ص
(٧٨)
٣٥٥ ص
(٧٩)
٣٥٩ ص
(٨٠)
٣٦١ ص
(٨١)
٣٦٨ ص
(٨٢)
٣٧٣ ص
(٨٣)
٣٧٥ ص
(٨٤)
٣٧٨ ص
(٨٥)
٣٨٢ ص
(٨٦)
٣٨٧ ص
(٨٧)
٣٩٠ ص
(٨٨)
٣٩٦ ص
(٨٩)
٣٩٩ ص
(٩٠)
٤٠٢ ص
(٩١)
٤٠٦ ص
(٩٢)
٤٠٩ ص
(٩٣)
٤١٢ ص
(٩٤)
٤١٦ ص
(٩٥)
٤١٩ ص
(٩٦)
٤٢٤ ص
(٩٧)
٤٢٧ ص
(٩٨)
٤٣١ ص
(٩٩)
٤٣٥ ص
(١٠٠)
٤٣٧ ص
(١٠١)
٤٤٠ ص
(١٠٢)
٤٤٥ ص
(١٠٣)
٤٥١ ص
(١٠٤)
٤٥٤ ص
(١٠٥)
٤٥٧ ص
(١٠٦)
٤٥٩ ص
(١٠٧)
٤٦٢ ص
(١٠٨)
٤٦٥ ص
(١٠٩)
٤٦٨ ص
(١١٠)
٤٧٣ ص
(١١١)
٤٧٦ ص
(١١٢)
٤٨٠ ص
(١١٣)
٤٨٢ ص
(١١٤)
٤٨٥ ص
(١١٥)
٤٨٨ ص
(١١٦)
٤٩٠ ص
(١١٧)
٤٩٢ ص
(١١٨)
٤٩٧ ص
(١١٩)
٥٠٠ ص
(١٢٠)
٥٠٤ ص
(١٢١)
٥٠٦ ص
(١٢٢)
٥١٠ ص
(١٢٣)
٥١٣ ص
(١٢٤)
٥١٧ ص
(١٢٥)
٥٢١ ص
(١٢٦)
٥٢٥ ص
(١٢٧)
٥٣٧ ص
(١٢٨)
٥٤٠ ص
(١٢٩)
٥٤٣ ص
(١٣٠)
٥٤٦ ص
(١٣١)
٥٤٩ ص
(١٣٢)
٥٥٣ ص
(١٣٣)
٥٦٠ ص
(١٣٤)
٥٧٠ ص
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص

موسوعة من حياة المستبصرين - مركز الأبحاث العقائدية - الصفحة ٣٨٠

حديث المنزلة:

يعدّ حديث المنزلة من أبرز الأحاديث المبيّنة لمكانة الإمام علي(عليه السلام)، ولا يخفى أنّ هذا الحديث من الأحاديث المتّفق عليها بين الشيعة وأهل السنّة وقد ورد في الصحيحين.

وجاء في هذا الحديث أنّ الرسول(صلى الله عليه وآله وسلم) قال للإمام علي(عليه السلام): "أنت منّي بمنزلة هارون من موسى إلاّ أنّه لا نبي بعدي"[١].

ولا يخفى أنّ من أبرز منازل هارون من موسى هي الخلافة، حيث قال هارون لموسى {اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي}[٢].

ومنها: الوزارة، حيث قال موسى في دعائه: {قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي * وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي * وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّن لِّسَانِي * يَفْقَهُوا قَوْلِي * وَاجْعَل لِّي وَزِيرًا مِّنْ أَهْلِي * هَارُونَ أَخِي * اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي * وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي}[٣].

وقال تعالى: {وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَا مَعَهُ أَخَاهُ هَارُونَ وَزِيراً}[٤].

والحديث الشريف الوارد عن رسول الله(صلى الله عليه وآله وسلم) يكشف بوضوح ثبوت كلّ هذه المنازل للإمام علي(عليه السلام) بعد رسول الله(صلى الله عليه وآله وسلم)، كما كانت ثابتة لهارون.

ولا يخفى بأنّ وفاة هارون قبل موسى لا يضرّ في دلالة هذا الحديث ; لأنّ الحديث عام ولو كان هارون حيّاً بعد موسى لكان هو الخليفة من بعده.

كما ظنّ البعض بأنّ هذا الحديث ورد فقط في غزوة تبوك عندما خلف الرسول(صلى الله عليه وآله وسلم) الإمام علي(عليه السلام) في المدينة فقال له هذا الحديث، ودلالته هو الخلافة الموقّتة على المدينة فترة غياب الرسول عنها، ولكن هذا الحديث غير مختص


[١]صحيح مسلم ٤: ١٤٨٩، ح٢٤٠٤.

[٢]الأعراف (٧) : ١٤٢.

[٣]طه (٢٠) : ٢٥ ـ ٣٢.

[٤]الفرقان (٢٥) : ٣٥.