پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٤ - شرح و تفسير آفرينش آسمانها

جعبه‌هايى است كه دستگيره‌هاى آن را براى محفوظ ماندن به هم مى‌بندند و مرتبط مى‌سازند.

اين جمله نيز با دانش امروز كه خبر از فشردگى توده گازى شكل- به سبب جاذبه درونى مى‌دهد- هماهنگ است.

در جمله سوم مى‌افزايد: «سپس آسمانها را از هم جدا ساخت و درهاى بسته آنها را باز گشود (و در ميان آنها فاصله انداخت)». (وفتق بعد الارتتاق صوامت أبوابها).

اين تعبير، ممكن است اشاره به نظرات دانشمندان روز باشد كه معتقدند توده گازى شكل نخستين، بر اثر يك انفجار عظيمى كه در درونش رخ داد، متلاشى شد و ستارگان و كهكشانها به وجود آمدند. و طبق فرضيه ديگر، به خاطر حركت دورانى شديد و نيروى گريز از مركز، بخشهايى از آن، يكى پس از ديگرى جدا شدند و در اين فضاى بيكران از يكديگر فاصله گرفتند و كرات آسمان به اين ترتيب ساخته شد.

قرآن مجيد نيز مى‌فرمايد: «أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما»؛ آيا كافران نديدند كه آسمانها و زمين به هم پيوسته بودند و ما آنها را از يكديگر باز كرديم». [١] [٢] در چهارمين جمله اشاره به آفرينش شهاب‌هاى آسمانى مى‌كند (كه به صورت يك خط نورانى در آسمان به چشم مى‌خورد و سپس خاموش مى‌شود). و مى‌فرمايد: «و نگهبانانى از شهاب‌هاى ثاقب (پر نور) بر هر راهى گماشت» (و أقام رصدا من الشّهب الثّواقب على نقابها).

[١] سوره انبياء، آيه ٣٠.

[٢] منظور از ديدن در اينجا، ديدن از طريق فكر و انديشه است نه از طريق مشاهده حسّى؛ چرا كه در آن زمان، انسانى وجود نداشت. اين احتمال نيز در تفسير آيه داده شده است كه منظور از پيوسته بودن آسمانها عدم وجود باران و عدم نموّ گياه، و منظور از گشودن آن، نزول باران و پرورش گياهان است.