پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٨ - شرح و تفسير كار آمدترين وسيلهها

و نيز در حديث ديگرى از همان بزرگوار مى‌خوانيم: «ألكلمة الطّيّبة صدقة؛ هر سخن پاكيزه‌اى صدقه است». [١] و امام صادق عليه السّلام مى‌فرمايد: «إسماع الأصمّ من غير تزجّر صدقة هنئة؛ رساندن مطلب بدون اظهار ناراحتى به گوش افرادى كه شنوايى آنها ضعيف است، صدقه گوارايى است». [٢] اين سخن را با حديث ديگرى از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله پايان مى‌دهيم. روزى آن حضرت فرمود: «بر هر مسلمانى لازم است كه در هر روز صدقه‌اى بدهد». كسى عرض كرد: «همه، توانايى اين كار را ندارند». پيامبر صلى اللّه عليه و آله فرمود: «إماطتك الأذى عن الطّريق صدقة، و إرشادك الرّجل إلى الطّريق صدقة و عيادتك المريض صدقة، و أمرك بالمعروف صدقة، و نهيك عن المنكر صدقة، و ردّك السّلام صدقة؛ كنار زدن موانع از سر راه و جادّه‌ها صدقه است؛ راهنمايى افراد به مقصد مورد نظر آنها صدقه است؛ عيادت مريض صدقه است؛ امر به معروف صدقه است؛ نهى از منكر صدقه است و جواب سلام نيز صدقه است». [٣] منظور از «ميتة السّوء» مرگ و ميرهايى است كه با شكنجه و ناراحتى شديد واقع مى‌شود؛ مانند سوختن در آتش و بيمارى‌هاى جانكاه و مشقّت‌بار و تصادف‌هاى شديد به هنگام رانندگى.

در بيان دهمين و آخرين ركن از اركان اسلام مى‌افزايد: «و كارهاى خوب (مخصوصا خدمت به خلق) كه از لغزش‌ها و شكست‌هاى خفّت بار جلوگيرى مى‌كند». (و صنائع‌ [٤] المعروف فإنّها تقي مصارع‌ [٥] الهوان).

[١] بحار الانوار، جلد ٨٠، صفحه ٣٦٩.

[٢] بحار الانوار، جلد ٧١، صفحه ٣٨٨.

[٣] بحار الانوار، جلد ٧٢، صفحه ٥٠، حديث ٤.

[٤] «صنايع» از مادّه «صنع» (بر وزن قفل) به معناى ساختن و ابداع چيزى است و در لغت عرب به كارهاى خوب و نيكوكارى «صنايع» جمع «صنيعه» گفته مى‌شود. (نقل از المعجم الوسيط).

[٥] «مصارع» جمع «مصرع» به معناى محل افكندن و زمين افتادن است و به قتلگاه، «مصرع» گفته مى‌شود و به كشتى گرفتن «مصارعه» مى‌گويند، چون هر يك از دو طرف مى‌خواهد ديگرى را به زمين بيفكند.