پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٤ - شرح و تفسير مأموريتهاى فرشتگان

از يارى خويش بهره‌مند ساخت (تا وظيفه ابلاغ وحى را به خوبى انجام دهند) و قلب آنان را با تواضع و خشوع و سكينه و آرامش قرين نمود (تا در انجام اين وظيفه خطير گرفتار خطا نشوند) و درهاى سهل و آسانى را براى مدح و تمجيد (و نيايش) خويش به روى آنها گشود (تا از اين طريق مصونيّت بيشترى به آنها ببخشد) و چراغ‌هاى روشنى جهت راهيابى به نشانه‌هاى توحيدش براى آنان نصب نمود.

شرح و تفسير مأموريتهاى فرشتگان‌

در اين بخش از خطبه امام عليه السّلام به بيان صور مختلف فرشتگان و تقسيم مسئوليتهاى آنها و قسمتى از ويژگيهاى ديگر آنان پرداخته، چنين مى‌فرمايد:

«آنها را به صورتهاى مختلف و اندازه‌هاى گوناگون آفريد، در حالى كه داراى بال و پرهاى متعددى هستند (و از نظر قدرت يكسان نمى‌باشند.) و همواره تسبيح جلال و عزّت او مى‌گويند». (و أنشأهم على صور مختلفات، و أقدار متفاوتات، «أولي أجنحة» تسبّح جلال عزّته‌ [١]).

بعضى از مفسّران نهج البلاغه اين تعبيرات را بر ظاهر آن حمل كرده‌اند و گفته‌اند: فرشتگان اشكال مختلفى دارند و اندازه‌هاى آنها با هم متفاوت است و به راستى داراى بال و پرند و همواره تسبيح خدا مى‌گويند. در حالى كه بعضى ديگر اين تعبيرات را كنايه از تفاوت مقامات فرشتگان و ميزان قوّت و قدرت آنها دانسته‌اند و از آنجايى كه بال براى پرندگان وسيله پرواز در آسمان است و چگونگى بال‌ها قدرتهاى متفاوتى براى پرواز به آنها مى‌دهد، اين تعبير را در مورد فرشتگان اشاره به تفاوت آنان از حيث قوّت و قدرت در انجام وظائف الهى دانسته‌اند.

[١] تعبير «تسبّح جلال عزّته» ممكن است اشاره به تسبيح فرشتگان در برابر جلال و عزّت خداوند باشد و انتخاب صيغه مؤنّث، به خاطر مفهوم جمعى آنهاست.