پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٧ - ١- جايگاه دنيا و آخرت در جهان بينى اسلامى

كه در روايات اسلامى با تشبيهات مختلفى آمده. گاه «مزرعه» گاه «پل» و گاه «تجارتخانه» شمرده‌اند، كه شرح آن ذيل خطبه ٢٨ گذشت.

ولى در خطبه مورد بحث و بعضى ديگر از خطبه‌هاى نهج البلاغه، دنيا تشبيه به ميدان تمرين و آخرت تشبيه به ميدان مسابقه شده؛ تشبيهى بسيار رسا و گويا. در واقع انسان‌ها در اين ميدان با آموزش‌هاى عقيدتى و پرورش‌هاى اخلاقى، چنان قوى و نيرومند مى‌شوند كه در ميدان مسابقه آخرت مى‌توانند به سرعت در بهشت جاى گيرند و در آسمان قرب خدا پرواز كنند. و اين كه در خطبه بالا، «تصديق» به عنوان «منهاج و «صالحات» به عنوان «منار» آمده، اشاره به همين آموزش و پرورش الهى است.

از اين تشبيه نكات زير استفاده مى‌شود:

الف) سعادت و نجات در آخرت را بى‌حساب به كسى نمى‌دهند؛ بلكه در پرتو سازندگى‌هاى فكرى و اخلاقى و عملى خواهد بود.

ب) با پايان دنيا پرونده اعمال بسته مى‌شود و قيامت جاى حساب است نه عمل همانگونه كه ميدان مسابقه جاى تمرين نيست.

ج) جايزه اين مسابقه، برترين جوائز است! چرا كه اين مسابقه برترين مسابقه‌ها است.

د) تفاوت درجات و مراتب انسان‌ها با اعتقاد اعمال و اخلاق آنها ارتباط دارد.

ممكن است گروهى بهشتى باشند، ولى هر كدام در مقامى از مقامات بهشت؛ همانگونه كه شركت كنندگان در يك مسابقه، نفر اوّل و دوم و سوم دارند كه هر كدام جايزه متناسب رتبه خود مى‌گيرند.

ه) هيچ چيز از اعمال و رفتار ما در دنيا از ميان نمى‌رود و آثار همه باقى مى‌ماند.

همانگونه كه آثار همه تمرينات براى مسابقه دهندگان محفوظ است. اين همان‌