پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٢ - شرح و تفسير صفات و مقامات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله
شرح و تفسير صفات و مقامات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه به ويژگىها و صفات عالى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اشاره مىكند و سپس علوّ مقام و درجات آن حضرت را از خدا مىخواهد و سرانجام براى خودش و همه مؤمنان، جهت قرار گرفتن در زمره پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دعا مىكند.
مىفرمايد: « (تلاشها و كوششها از سوى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ادامه يافت) تا شعله فروزانى براى طالبان (حق) برافروخت و چراغ پر فروغى بر سر راه گمشدگان (وادى ضلالت قرار داد!». (حتّى أورى [١] قبسا [٢] لقابس، و أنار علما لحابس) [٣] با توجّه به اينكه اين بخش از خطبه- به گفته مرحوم سيّد رضى- روايت ديگرى از يكى از خطبههاى پيشين (خطبه ٧٢) مىباشد، به خوبى مىتوان فهميد كه «حتّى» غايت و انتهايى براى تلاشها و كوششهاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است و نيز مىتوان دريافت كه فاعل در جملههاى «أورى» و «أنار» شخص پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىباشد. به اين ترتيب، آن حضرت دو كار مهم انجام داد:
نخست، شعلههاى فروزانى در اختيار طالبان حق قرار داد و ديگر اينكه، چراغهاى پر فروغى بر سر راه گمشدگان نصب كرد.
گويا جمله اوّل، اشاره به علما و دانشمندان امّت است، كه شعلهاى را به سان چراغ در اختيار مىگيرند و به راه مىافتند و گروهى را با خود مىبرند و جمله دوم،
[١] «أورى» از مادّه «ورى» (بر وزن نفى) به معناى مستور ساختن است و هنگامى كه باب افعال مىرود، به معناى آتش افروختن استعمال مىشود؛ گويى آتشى كه در دل موادّ آتشزا نهفته شده، از آن بيرون مىآيد و در خطبه بالا اشاره به انوار هدايت است، كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در اختيار حق طلبان گذاشت.
[٢] «قبس» به معناى بخشى از آتش است كه آن را از مجموعهاى جدا مىكنند و «قابس» كسى است كه آن بخش از آتش را در اختيار مىگيرد و در اينجا اشاره به نور و هدايت است.
[٣] «حابس» به معناى حبس كننده است و در اينجا به معناى انسان سرگردان آمده، زيرا كسى كه در بيابان راه را گم مىكند و سرگردان مىشود شتر خود را نگه مىدارد، تا ببيند از كدام راه بايد برود.