پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦ - خطبه در يك نگاه

متغيّر اللون، فحمد اللّه و أثنى عليه و صلّى على النبيّ صلّى اللّه عليه و آله ثمّ قال: ...

اين خطبه كه به خطبه «اشباح» معروف است، از خطبه‌هاى درخشان آن حضرت مى‌باشد.

مسعدة بن صدقه از امام صادق عليه السّلام نقل مى‌كند: امير مؤمنان عليه السّلام اين خطبه را بر منبر كوفه به اين جهت ايراد كرد كه شخصى از امام عليه السّلام خواست، خدا را آن چنان برايش توصيف كند كه گويا او را با چشم مى‌بيند، تا بر معرفتش افزوده گردد! امام عليه السّلام از اين سخن خشمگين شد و اعلام كرد همه حاضر شوند؛ مسجد پر از جمعيّت شد، امام عليه السّلام بر منبر قرار گرفت، در حالى كه غضبناك بود و رنگ چهره‌اش متغيّر؛ پس از ستايش خداوند و درود بر پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله چنين فرمود: ...

خطبه در يك نگاه‌

اين خطبه از خطبه‌هاى بسيار پر ارزش، پر محتوا و فصيح و بليغ است، كه گواه ديگرى بر عظمت امير مؤمنان عليه السّلام و ارتباطش با عالم قدس، و بهره‌گيرى‌اش از علم بى انتهاى الهى است.

«ابن ابى الحديد» در شرح بخشى از اين خطبه مى‌گويد: «هنگامى كه انسان به اين سخنان ربّانى و الفاظ قدسى نگاه مى‌كند، فصاحت عرب در نظرش رنگ مى‌بازد و نسبت سخنان فصحاى عرب به اين خطبه، همچون نسبت خاك است به طلاى ناب؛ و اگر فرض كنيم عرب توانايى برآوردن الفاظ فصيحى شبيه اين الفاظ را داشته باشد، كجا مى‌تواند محتوايى اين چنين بياورد؛ عرب جاهلى (كه در فصاحت معروف است) و حتّى صحابه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به اين معانى عميق آسمانى پى نمى‌بردند، تا بخواهند از آن سخن بگويند».

سپس «ابن ابى الحديد» بعد از تجليل فراوان از اين خطبه، مى‌افزايد: «سوگند