پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٥ - نكته آيا روزى هر كس مقدّر است؟

امام عليه السّلام در اين عبارت كوتاه به نكته‌هاى فراوانى اشاره فرموده، از جمله اين كه بعضى به طور طبيعى عمر طولانى دارند و بعضى عمر كوتاه و در عين حال، گاهى همان عمر طولانى بر اثر اعمال بى‌رويه، يا انواع گناهان كوتاه مى‌شود و گاه آن عمر كوتاه به خاطر رعايت مسايل مربوط به تندرستى و يا بر اثر اعمال و كارهاى نيك طولانى مى‌شود. همچنين به اين نكته اشاره فرموده كه براى مرگ اسباب فراوانى است؛ اگر انسان بتواند از بعضى بگريزد، در چنگال ديگرى گرفتار خواهد شد و حتّى نيرومندترين نيرومندان از مرگ در امان نيست! بنابر اين، هيچكس نبايد به سلامتى و تندرستى و جوانى و نيرومندى مغرور گردد و هر كس در هر سن و سال و در هر شرايطى بايد با اعمال صالحه آماده سفر آخرت باشد. [١] بعضى از «شارحان نهج البلاغه» اين احتمال را نيز داده‌اند كه مراد از تقديم و تأخير، اين است كه خداوند طبق مصالحى بعضى را در زمان‌هاى گذشته آفريده و زمان آنها را مقدّم داشته و بعضى را در زمان‌هاى بعد آفريده است، ولى معناى اوّل مناسبتر و آموزنده‌تر است.

نكته آيا روزى هر كس مقدّر است؟

نه تنها از عبارت بالا، بلكه از بسيارى از آيات قرآن و روايات مقدّر بودن روزى استفاده مى‌شود و در منابع مختلف مى‌بينيم كه وسعت و فراخى روزى يا تنگى و ضيق آن، به اراده و مشيّت خداوند نسبت داده شده است، تا بندگان خود را بيازمايد.

به تعبير ديگر: به هر كس آنچه مصلحتش بوده است داده و براى هر كس آنچه‌

[١] درباره مسأله «أجل و سر آمد عمر» بحث مشروحى در جلد سوم ذيل خطبه ٦٢ بيان شد.