پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٣ - شرح و تفسير به سرعت همه چيز دنيا پايان مىيابد

افتخارات (موهوم) دنيا، سر و دست نشكنيد و به زينت و نعمتهايش فريفته نشويد و از رنج و ناراحتى‌هاى آن جزع و بى‌تابى نكنيد!». (فلا تنافسوا [١] في عزّ الدّنيا و فخرها، و لا تعجبوا بزينتها و نعيمها، و لا تجزعوا من ضرّائها و بؤسها).

«چرا كه عزّت و افتخاراتش به زودى پايان مى‌گيرد، زينت و نعمتهايش زايل مى‌گردد، و رنج و ناراحتى‌هايش تمام مى‌شود و (در يك كلمه) دوران هر چيز، سپرى مى‌شود و هر موجود زنده‌اى به سوى فنا پيش مى‌رود!». (فإنّ عزّها و فخرها إلى انقطاع، و إنّ زينتها و نعيمها إلى زوال، و ضرّاءها و بؤسها إلى نفاد [٢]، و كلّ مدّة فيها إلى انتهاء، و كلّ حيّ فيها إلى فناء).

امام عليه السّلام در اين عبارات زيبا، نخست انگشت روى عزّتها و افتخارات، نعمت‌ها و زينت‌ها و درد و رنجهاى دنيا مى‌گذارد و همه را فانى و ناپايدار معرّفى مى‌كند و بعد به صورت يك قانون كلّى مى‌فرمايد: «همه چيز اين دنيا پايان مى‌پذيرد و همه زندگان بدون استثناء به سوى مرگ پيش مى‌روند؛ حال كه چنين است اين همه دعوا و كشمكش و قال و غوغا و بى‌تابى و زارى براى چيست؟» به گفته يكى از «شارحان نهج البلاغه»، پيشينيان، رفتند و خاك شدند و ما از روى آنها عبور مى‌كنيم و ما هم به زودى خاك مى‌شويم و آيندگان از روى ما مى‌گذرند، ولى باز هم بيدار نمى‌شويم!! جالب اينكه امام باقر عليه السّلام در حديثى زرق و برق نعمت‌هاى دنيا را تشبيه به مالى مى‌كند كه انسان در خواب پيدا مى‌كند، ولى هنگامى كه بيدار شد چيزى در دست خود نمى‌بيند: «أو كمال وجدته في منامك، فاستيقظت و ليس معك منه شى‌ء [٣]».

[١] «تنافسوا» از مادّه «تنافس» به معناى تلاش دو انسان است كه هر كدام مى‌خواهند چيز نفيسى را كه در ميان آن دو است، به چنگ آورند.

[٢] «نفاد» به معناى فنا و نابودى و پايان يافتن است.

[٣] بحار الانوار، جلد ٧٠، صفحه ٣٦.