پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٣ - شرح و تفسير وحشت عظيم محشر!

بخش اوّل‌

و ذلك يوم يجمع اللّه فيه الأوّلين و الآخرين لنقاش الحساب، و جزاء الأعمال، خضوعا، قياما، قد ألجمهم العرق، و رجفت بهم الأرض، فأحسنهم حالا من وجد لقدميه موضعا، و لنفسه متّسعا.

ترجمه‌

آن روز روزى است كه خداوند، اوّلين و آخرين را براى حساب‌رسى دقيق و دادن جزاى اعمال جمع مى‌كند، در حالى كه همه با خضوع (و وحشت) به پا خاسته‌اند! اين در حالى است كه عرق (از سر و رويشان فرو مى‌ريزد، به گونه‌اى كه) بر دهانشان لجام زده، و لرزش زمين، تمام اندامشان را به حركت در مى‌آورند و بهترين حال براى كسانى كه در عرصه محشر حاضرند حال كسى است كه جاى پايى پيدا كند و يا محلّى براى خود به دست آورد!

شرح و تفسير وحشت عظيم محشر!

همان گونه كه در بالا اشاره شد، امام عليه السّلام در بخش اوّل اين خطبه، جهت آماده سازى دل‌ها، اشاره به وضع مردم در روز قيامت مى‌كند و در عباراتى كوتاه و تكان دهنده، ويژگى‌هاى وحشت‌انگيز آن روز را شرح مى‌دهد. مى‌فرمايد: «آن روز روزى است كه خداوند اوّلين و آخرين را براى رسيدگى به حساب دقيق و دادن‌