پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٠ - ٣- كدام يك از صحابه؟

كوچكى از همه عاقل‌تر! بنابر اين، از حق و اهل حق پيروى كنيد، هر جا كه باشد». [١]

٢- ويژگى‌هاى كوفيان و شاميان‌

بخش اخير اين خطبه كه از يك سو مردم را به پيروى از اهل بيت عليهم السّلام دعوت مى‌كند و از سوى ديگر ياد آور ويژگى‌هاى اصحاب خاص رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله مى‌شود، رابطه لطيفى با بخش‌هاى نخستين اين خطبه كه از مردم عراق و كوفه شديدا نكوهش مى‌كند، دارد زيرا از يك سو، به آنها مى‌فهماند كه شما هيچ عذرى در پيشگاه خدا نداريد زيرا رهبر شما از اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است.

از همان كسانى است كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله سفارش آنها را كرده، كه مردم دست از دامنشان برندارند؛ همان‌ها كه در كنار قرآن قرار دارند و كشتى نجاتند؛ در حالى كه پيشواى مردم شام، مردى است منحرف، ظالم و غارتگر و از بقاياى عصر جاهليّت؛ لذا از اين نظر حجّت بر شما تمام است.

ديگر اين كه، ضعف و زبونى شما نه به دليل عدم قدرت جسمانى است، بلكه از نظر روحانى و معنوى و رابطه با پروردگار ضعيف و ناتوانيد؛ از اين رو، آنها را به پيروى عملى از اصحاب خاصّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله دعوت كرده كه قوى‌ترين رابطه‌ها را با خدا داشتند: در پيشگاه او به عبادت برمى‌خاستند و به سجود مى‌پرداختند و پيكرشان از خوف خدا مى‌لرزيد، آثار سجده در صورت آنها نمايان بود و اشك خوف و شوق بر صورتشان جارى و اين تعبّد و تعهّد رمز اصلى پيروزى آنها بر دشمن بود.

٣- كدام يك از صحابه؟

ممكن است افراد ساده انديش از اطلاق كلام حضرت چنين تصوّر كنند كه‌

[١] تفسير قمى، طبق نقل بحار الانوار، جلد ٢٣، صفحه ١٣٠، حديث ١٢.