پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٢ - ٣- كدام يك از صحابه؟

المسلمين قيام نمودند و «معاويه» كه فتنه‌هاى فراوانى، از جمله فتنه «صفّين» را رهبرى مى‌كرد.

بسيار ساده لوحى است كه ما در برابر واقعيّت‌هاى روشن تاريخ و آيات صريح قرآن، چشم بر هم نهيم و همه صحابه را با آب تنزيه بشوييم و دامان آنها را پاك و پاكيزه كنيم.

بنابر اين، اگر امام امير المؤمنين عليه السّلام در اين خطبه، يا خطبه‌هاى ديگرى مدح و تمجيد بليغى از صحابه مى‌كند، به يقين منظور اصحاب خاصّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله است كه گروه قابل ملاحظه‌اى از ياران او را تشكيل مى‌دادند و در تمام ميدان‌هاى نبرد در صفوف مقدّم جاى داشتند و همواره سر بر فرمان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله مى‌نهادند و بسيارى از آنان در عصر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله شربت شهادت نوشيدند.

به هر حال، اين گروه از ياران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه عالى‌ترين درس بندگى و عبوديّت خداوند و استقامت و ايستادگى و ايثار و فداكارى را در راه اسلام، از محضر بزرگترين استاد جهان بشريّت، يعنى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله آموخته بودند سزاوار است الگو و اسوه مسلمانان، در هر عصر و زمان باشند.

همانها كه به گفته مورّخان هنگامى كه مى‌خواستند از يكديگر جدا شوند، سوره «و العصر» را يكى براى ديگرى مى‌خواند و او را به ايمان و عمل صالح و طرفدارى از حق و صبر و استقامت دعوت مى‌كرد. [١] همان‌ها كه به تعبير قرآن آثار سجده در چهره‌هايشان نمايان بود: «سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ» [٢]. و همان‌ها كه در برابر دشمنان شديد و محكم، و در برابر دوستان نرم و ملايم بودند: «وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ» [٣].

[١] اسد الغابه، جلد ٣، صفحه ١٤٤.

[٢] سوره فتح، آيه ٢٩.

[٣] سوره فتح، آيه ٢٩.