پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٣ - شرح و تفسير از شما انتظار نداشتم!
صاحب و طالبى، و انتقام گيرنده خونهاى ما مانند كسى است كه داور خويش است (كه چيزى را فروگذار نخواهد كرد،) و او خداوندى است كه از گرفتن كسى ناتوان نگردد و هيچ كس از پنجه عدالتش نگريزد!». (ألا و إنّ لكلّ دم ثائرا [١]، و لكلّ حقّ طالبا، و إنّ الثّائر في دمائنا كالحاكم في حقّ نفسه، و هو اللّه الّذي لا يعجزه من طلب، و لا يفوته من هرب).
اشاره به اينكه، اگر عذاب و انتقام الهى در برابر اين خلاف كارىهاى ظاهر و آشكار، به تأخير افتد، بدين معنا نيست كه اين اعمال به فراموشى سپرده شده است و يا كسى را توان و ياراى فرار از چنگال عدل الهى است.
جمله «إنّ الثّائر في دمائنا ...» (با توجه به اينكه «ثائر» از مادّه «ثار» كه به معناى خونبها، يا خونخواهى است، گرفته شده) اشاره به اين است كه خونهايى كه به ناحق از ما خاندان پيامبر ريخته مىشود، خون خواهش خداست؛ چرا كه در راه او و براى او ريخته شده و جنبه شخصى و قبيلهاى ندارد و به يقين چنين خونخواهى، در كار خود عاجز نمىماند.
در پايان اين بخش روى سخن را به بنى اميّه كرده و با تعبيرات پر معنايى به آنها هشدار مىدهد. مىفرمايد:
«اى بنى اميّه! به خدا سوگند! به زودى اين خلافت را در دست ديگران و در خانه دشمنان خود خواهيد ديد». (فأقسم باللّه، يا بني أميّة، عمّا قليل لتعرفنّها في أيدي غيركم و في دار عدوّكم!).
مبادا گمان كنيد اگر خونهاى بىگناهان را ريختيد و بر صغير و كبير رحم
[١] «ثائر» از مادّه «ثأر» (بر وزن قعر) (كه همزه آن تبديل به الف شده و «ثار» (بر وزن غار) خوانده مىشود.) در اصل به معناى خوانخواهى و خونبهاست و گاهى به معناى خون گفته شده كه آن هم كنايه از همين است و تعبير به «ثار اللّه» كه درباره امام حسين و امير مؤمنان آمده است: (يا ثار اللّه و ابن ثاره.) اشاره به اين است كه خونبها و خونخواهى آن دو بزرگوار، تعلّق به خانواده، يا قبيلهاى ندارد؛ بلكه تعلّق به خدا دارد و مربوط به تمام جهان انسانيّت است.