پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٠ - نكته اعجاز بيان!

ساليان دراز با لغات و فرهنگ نامه‌هاى عرب سر و كار داشته باشد- نمى‌تواند بدون مراجعه به منابع اصلى لغت، به مفاهيم آن كاملا آگاهى يابد.

از نظر محتوا، آنچنان ژرف و عميق است كه انسان تصوّر نمى‌كند درباره صفات خدا و معارف الهيّه سخنى بالاتر از آن پيدا شود. اينجاست كه انسان به ياد كلمات مولا عليه السّلام در خطبه «شقشقيّه» (خطبه ٣) مى‌افتد كه فرمود: «ينحدر عنّي السّيل، و لا يرقى إلىّ الطّير؛ چشمه‌هاى (علم و دانش) از دامان كوهسار وجودم، جارى است و مرغان (دور پرواز انديشه‌ها) به افكار بلند من راه نتوانند يافت».

از نظر آثار تربيتى، هنگامى كه نعمت‌هاى خدا را با تمام ريزه‌كارى‌هايش توصيف مى‌كند، چنان حسّ شكرگزارى را در انسان زنده مى‌نمايد، كه خود را در پيشگاه بخشنده اين نعمت‌ها به خاطر قصور در شكرگزارى شرمنده مى‌بيند و هنگامى كه از علم بى‌پايان خدا و حضور پروردگار در تمام صحنه هستى سخن مى‌گويد، انسان به خوبى احساس مى‌كند كه معناى اين جمله «عالم محضر خداست و در محضر عصيان نكنيد» يعنى چه! دعاهاى عرفانى پايان خطبه، و تواضع و فروتنى فوق العاده امام عليه السّلام بعد از بيان آن همه نكات علمى و عرفانى و تربيتى، يك درس مهم براى هر انسان بيدارى است كه هرگز گرفتار غرور و خودبينى نشود و همه چيز را از خدا بداند و هرگاه دست حاجت مى‌برد به آستان مقدّس او دست برد كه «كريم است و رحيم است و غفور است و ودود!».