پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٩ - شرح و تفسير تجلّى خدا بر بندگان

[بخش اول‌]

الحمد للّه المتجلّي لخلقه بخلقه، و الظّاهر لقلوبهم بحجّته. خلق الخلق من غير رويّة، إذ كانت الرّويّات لا تليق إلّا بذوي الضّمائر، و ليس بذي ضمير في نفسه. خرق علمه باطن غيب السّترات، و أحاط بغموض عقائد السّريرات.

ترجمه‌

ستايش مخصوص خداوندى است كه با آفرينش خويش بر انسان‌ها تجلّى كرده است. خداوندى كه با حجّت و نشانه‌هاى خود، بر قلب بندگان آشكار شده است.

آفريده‌ها را بدون نياز به فكر و انديشه آفريد؛ چرا كه انديشه مخصوص كسانى است كه داراى روح و ضمير باطن هستند، و او چنين نيست؛ (زيرا) علم و دانش او، اعماق پرده‌هاى غيب را شكافته و به عقايد پيچيده و پنهان احاطه دارد.

شرح و تفسير تجلّى خدا بر بندگان‌

همان طور كه در بالا اشاره شد امام عليه السّلام در آغاز اين خطبه، به سراغ حمد و ستايش پروردگار و ذكر جمال و جلال او و براهين ذات مقدّسش مى‌رود. در عباراتى كوتاه و زيبا و دلنشين، به مهمترين دلايل توحيد اشاره مى‌كند. نخست مى‌فرمايد:

«ستايش مخصوص خداوندى است كه با آفرينش خود، بر انسان‌ها تجلى كرده‌