پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٩ - نكته زهد در دنيا چيست؟

ناپايدار و زودگذر و بى‌اعتبار است. بنابر اين، چيزى نيست كه انسان عاقل را بفريبد و به خود مشغول كند.

به هر حال، كمى دقّت و تأمّل در جهات شش‌گانه بالا- و حتّى در يكى از آنها- كافى است كه غافلان را از خواب غفلت بيدار كند، امّا افسوس كه بسيارى از مردم نسبت به همان يك لحظه، دقّت و تأمّل بخل مى‌ورزند.

نكته زهد در دنيا چيست؟

گاه تصوّر مى‌شود مفهوم زهد آن است كه انسان به كلّى ترك دنيا گويد، و همچون راهبان در گوشه‌اى بخزد و از جامعه دورى گزيند؛ در حالى كه اين معنا با روح اجتماعى اسلام هرگز نمى‌سازد و در روايات اسلامى، شديدا از آن نهى شده است. بنابر اين، زهد مفهوم ديگرى دارد و آن ترك دلباختگى و دلدادگى و عشق بى‌قرار نسبت به دنيا، و عدم اسارت در چنگال زرق و برق آن است و اين همان سرمايه عظيمى است كه اگر انسان فاقد آن باشد، آلوده انواع گناهان مى‌گردد و گاه دين و ايمان خود را بر سر متاع دنيا مى‌نهد.

اين همان چيزى است كه امير مؤمنان عليه السّلام درباره آن مى‌فرمايد: «إنّ من أعون الأخلاق على الدّين، الزّهد في الدّنيا؛ از مهم‌ترين اخلاقى كه انسان را بر حفظ دينش يارى مى‌دهد، زهد در دنياست». [١] امام صادق عليه السّلام درباره آن مى‌فرمايد: «إذا تخلّى المومن من الدّنيا سما، و وجد حلاوة حبّ اللّه؛ هنگامى كه مؤمن از دنيا پرستى كناره‌گيرى كند، ترقّى و تكامل مى‌يابد و شيرينى محبّت خدا را مى‌چشد». [٢]

[١] منهاج البراعه (شرح نهج البلاغه خويى)، جلد ٧، صفحه ١٨٢.

[٢] همان مدرك.