پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٠ - شرح و تفسير آفرينش خورشيد و ماه و ستارگان و شهابها

شرح و تفسير آفرينش خورشيد و ماه و ستارگان و شهاب‌ها

امام عليه السّلام در اين فراز، به آفرينش خورشيد و ماه و ستارگان و فلسفه وجودى آنها اشاره كرده و با بيانى زيبا، فوايد و بركات اين كواكب آسمانى را شرح مى‌دهد.

مى‌فرمايد: «خداوند، خورشيد را نشانه روشنى بخش روز قرار داد (و تمام بركاتى كه از روشنايى روز عايد مى‌شود به واسطه آن است)». (و جعل شمسها آية مبصرة لنهارها).

«و ماه را نورى محو و كم رنگ براى (زدودن شدت تيرگى) شبها قرار داد» (و قمرها آية ممحوّة من ليليها).

در تفسير اين جمله، «مفسّران نهج البلاغه» راههاى گوناگونى رفته‌اند؛ گاه گفته‌اند:

«ممحوّه» (محو شده) به شبهاى محاق (شبهاى ظلمانى آخر ماه) اشاره دارد. و گاه گفته‌اند: اشاره به كلف‌ها (نقطه‌هاى تاريكى روى ماه) مى‌باشد. و گاه در تفسير آن گفته‌اند: كه منظور كم رنگ شدن تدريجى ماه بعد از شب نيمه است.

ولى به نظر مى‌رسد تمام اين‌ها بى‌راهه است و منظور از «ممحوّه» (محو شده) همان كم رنگ بودن نور ماه، نسبت به نور خورشيد است كه خداوند اين نور كم رنگ را براى كاستن مختصرى از ظلمت شب (به گونه‌اى كه شب، فلسفه خودش را از دست ندهد و زمان آسايش و آرامش باشد) قرار داده است.

به هر حال، اين تعبير هماهنگ با آيات قرآن است كه هم شب و روز از آيات خدا مى‌شمرد و هم خورشيد و ماه را: «وَ مِنْ آياتِهِ اللَّيْلُ وَ النَّهارُ وَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ». [١] بركات روشنايى آفتاب و نورافشانى آن بر صحنه زندگى بشر- كه مايه هر گونه جنبش و حركت و تلاش براى زندگى است- بر كسى پوشيده نيست. همان گونه كه‌

[١] سوره فصّلت، آيه ٣٧.