پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠١ - خطبه در يك نگاه

خطبه ١٠٧ [١] و من كلام له عليه السّلام فى بعض ايّام صفّين‌

يكى از سخنان امام عليه السّلام كه در يكى از روزهاى جنگ صفّين ايراد فرموده است.

خطبه در يك نگاه‌

با توجّه به اينكه امام عليه السّلام اين سخن را در يكى از ايّام صفّين بيان فرموده، و نشان مى‌دهد ناظر به حادثه‌اى است كه در آغاز آن، اصحاب امام عليه السّلام عقب‌نشينى كردند و سپس باز گشتند و بر دشمن پيروز شدند؛ مقصود امام اين بوده است كه نخست عقب‌نشينى آنها را با الفاظى لطيف و ملايم نكوهش و مذمّت كند، سپس از ضدّ حمله آنها ستايش و تمجيد به عمل آورد و آنها را تشويق به پايمردى و ايستادگى در برابر دشمن كند و به يقين گذاشتن انگشت روى نقطه ضعف و سپس پرداختن به نقاط قوّت و تشويق آنان، از نظر روانى تأثير خاصّى دارد، كه امام عليه السّلام در اين كلام فصيح و بليغ خود از اين روش بهره گرفته است.

[١] سند خطبه: اين كلام را «طبرى» در تاريخ خود در حوادث سنه ٣٧ و «مرحوم كلينى» در كتاب جهاد از «فروغ كافى» و «نصر بن مزاحم» در كتاب «صفّين» (با تفاوتهايى) نقل كرده‌اند. «ابن اثير» در كتاب «نهايه» لغات پيچيده اين كلام را تفسير كرده، كه نشان مى‌دهد به دست او هم رسيده است. (مصادر نهج البلاغه، جلد ٢، صفحه ٢٢١).