پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧ - شرح و تفسير اى برتر از خيال و قياس و گمان و وهم!

تعبير به «إرتمت الأوهام» اشاره به سرعت حركات افكار عادى مردم، براى كشف عمق و گستره صفات خداست.

تعبير «حاول الفكر المبرّا ...» اشاره به انديشه‌هاى انديشمندانى است كه روح و جان خود را از وسوسه‌هاى شياطين پاك كرده و آئينه قلب آنها، آنقدر درخشان شده كه حقايق را به خوبى منعكس مى‌كند.

تعبير به «تولّهت القلوب إليه ...» اشاره به تلاش و كوشش‌هايى است كه در طريق معرفة اللّه و شناخت ذات و صفات پروردگار، از سوى مشتاقان و عاشقان، از طريق دل انجام مى‌گيرد.

و تعبير «و غمضت مداخل العقول ...» اشاره به عقل‌هاى توانايى است كه دقيق‌ترين و باريك‌ترين طرق استدلال‌هاى نظرى را دريافته‌اند.

امام عليه السّلام مى‌فرمايد: اگر انسانها از اين طرق چهارگانه وارد بشوند، هر چند بسيارى از حقايق را مى‌توانند درك كنند؛ ولى كنه ذات و حقيقت صفات او، با هيچ يك از اين‌ها قابل درك نيست و اين عالى‌ترين بيانى است كه مى‌توان درباره عجز بشر از درك كنه ذات و صفات ذكر كرد.

البتّه اين حالت، نه به خاطر خفاى ذات و صفات اوست بلكه از شدّت ظهور است؛ هيچ كس نمى‌تواند با چشم خود به طور دقيق تمام ريزكاريهاى سطح خورشيد را ببيند؛ و اين، نه به خاطر تاريكى آن، بلكه بر اثر شدّت نورانيّت آن است؛ آنجا كه خورشيد- كه ستاره متوسّطى از ميليونها ستاره در كهكشان ماست- اين چنين باشد وضع ذات بى مثال حق روشن است. و به تعبير ديگر: انسان هر چه نزديكتر مى‌شود، آن چنان غرق نور و عظمت او مى‌گردد كه به عجز و ناتوانى خود، بيشتر اعتراف مى‌كند!