به وسيله پيامبر ما محمّد صلّى اللّه عليه و آله حجّتش تمام شد (و سلسله پيامبران ختم گرديد) و بيان احكام و انذار (و بشارت) به آخر رسيد». (و لم يخلهم بعد أن قبضه، ممّا يؤكّد عليهم حجّة ربوبيّته، و يصل بينهم و بين معرفته، بل تعاهدهم بالحجج على ألسن الخيرة من أنبيائه، و متحمّلي ودائع رسالاته، قرنا [١] فقرنا؛ حتّى تمّت بنبيّنا محمّد صلّى اللّه عليه و آله حجّته، و بلغ المقطع‌ [٢] عذره و نذره‌ [٣]).

از بعضى از آيات قرآن استفاده مى‌شود كه توبه قبلا بوده و از بعضى استفاده مى‌شود كه توبه بعد صورت گرفته است و جمع ميان آنها كاملا ممكن است، كه آدم عليه السّلام توبه از خطاى خود را مكرّر انجام داد: هم قبل از هبوط و هم بعد از هبوط؛ و بسيار مى‌شود كه انسان خطايى مرتكب مى‌شود و ساليان دراز هر زمان به يادش مى‌آيد، استغفار مى‌كند.

جمله «لم يخلهم بعد أن قبضه» نشان مى‌دهد كه آدم يكى از پيامبران الهى و از حجّت‌هاى او بوده است و بعد از رحلت او، خدا پيامبران ديگرى در هر زمان فرستاد و همچنان ادامه يافت تا به خاتم انبيا رسيد. [٤] در اينجا اين سؤال پيش مى‌آيد كه اگر اتمام حجّت در هر عصر و زمان لازم است چرا با ظهور پيامبر اسلام، سلسله پيامبران پايان گرفت و آن حضرت خاتم انبياء بود؟

[١] «قرن» به معناى يك زمان طولانى است كه گاه به صد سال اطلاق مى‌شود و گاه به معناى جماعتى است كه در يك عصر با هم زندگى مى‌كنند.

[٢] «مقطع» به معناى پايان است.

[٣] «عذره و نذره» تعبير به «عذر» در اينجا به معناى اتمام حجّت بر بندگان است به گونه‌اى عذرى براى آنها در مخالفت باقى نماند. و «نذر» جمع «نذير» در اينجا به معناى انذار است؛ يعنى: ذكر عواقب سوئى كه بر چيزى متّرتب مى‌شود.

[٤] جمله «ليقيم الحجّة به على عباده» (بنابر اين كه ضمير «به» به آدم برگردد)، نيز دليل ديگرى بر نبوّت آدم است و تعبير به «عباده» اشاره به حوّا و فرزندان آدم است. به علاوه سرنوشت آدم و خروج از بهشت بعد از ارتكاب خطا، حجّتى براى همه بندگان تا روز قيامت مى‌تواند باشد.