پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٥ - شرح و تفسير آفرينش آدم و بعثت پيامبران

أرغد فيها أكله، و أوعز [١] إليه فيما نهاه عنه، و أعلمه أنّ في الإقدام عليه التّعرّض لمعصيته، و المخاطرة بمنزلته).

آرى، خداوند آدم عليه السّلام را در بهشت زمين (باغى بسيار خرّم و سرسبز و پر از ميوه‌ها از باغ‌هاى روى زمين) جاى داد و جمله «فلمّا مهد أرضه» گواه روشن اين معناست.

سپس گفتنى‌ها را به آدم گفت و امر و نهى خويش را به عنوان نخستين تكليف براى آدم بيان كرد و از عاقبت شوم نافرمانى او را با خبر ساخت.

گرچه در اين عبارت تصريح به شجره منهيّه (درخت ممنوع) نشده، ولى به طور اشاره بيان گرديده است و اين همان چيزى است كه در آيات متعدّدى از قرآن مجيد ديده مى‌شود. از جمله مى‌فرمايد: « «وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى‌ آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً»؛ پيش از اين از آدم پيمان گرفته بوديم، امّا او فراموش كرد و عزم استوارى براى او نيافتيم». [٢] در جاى ديگر مى‌فرمايد: «وَ قُلْنا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَ كُلا مِنْها رَغَداً حَيْثُ شِئْتُما وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِنَ الظَّالِمِينَ»؛ و گفتيم: اى آدم! تو با همسرت در بهشت سكونت كن و از نعمت‌هاى آن از هر جا مى‌خواهيد گوارا بخوريد؛ ولى نزديك اين درخت نشويد كه از ستمگران خواهيد شد!» [٣] سپس امام عليه السّلام در ادامه اين سخن مى‌افزايد: «امّا آدم اقدام بر آن چيزى كه از آن نهى شده بود كرد، و علم خداوند درباره او به وقوع پيوست». (فأقدم على ما نهاه عنه- موافاة لسابق علمه-).

ممكن است در ابتدا چنين به نظر رسد، كه تعبير «موافاة لسابق علمه» نشان‌

[١] «أوعز» از مادّه «وعز» (بر وزن وعظ) به معناى پيشنهاد كردن كارى به ديگرى است.

[٢] سوره طه، آيه ١١٥.

[٣] سوره بقره، آيه ٣٥.